فرانکلین و امر ملوکانه

بنجامین فرانکلین (۱۷۰۶- ۱۷۹۰) یکی از پدران بنیانگذار ایالات متحده است. فرانکلین یک دانشمند، نویسنده برجسته و چاپخانه‌دار، طنزنویس، نظریه پرداز سیاسی، سیاستمدار، رئیس پست، مخترع، فعال مدنی و دیپلمات بود. به عنوان یک دانشمند، او یکی از چهره های بزرگ در روشنگری آمریکا و تاریخ فیزیک برای کشف هایی که کرده بود و نظریه هایش در مورد برق است. میله برق گیر، عینک دو کانونی، اجاق گاز فرانکلین، کیلومتر شمار اتومبیل، و شیشه آرمونیکا از اختراعات او هستند. همچنین او نخستین کتابخانه عمومی در امریکا و نخستین ایستگاه آتش نشانی پنسیلوانیا را ایجاد کرد.

5-3-2014 7-39-27 PM


فرانکلین برق را به صورت سیاله‌ای غیرمادی می‌پنداشت که در تمام اجسام جای دارد و تا آن زمان که به حد معین باشد، بروز نمی‌کند. اگر بر این حد، چیزی بیفزاییم، جسم بار مثبت می‌گیرد و اگر از آن بکاهیم، بار منفی می‌یابد.

علت جذب و دفع برق گرایشی است که این سیاله جهت رسیدن به همین حد متعارف دارد و اگر این گرایش شدت یابد، جرقه یا تکان شدید پدید می‌آید.

آنچه واقعا بر جهان زمانه معاصر فرانکلین تأثیر زیادی نهاد، تشابهی بود که فرانکلین میان جرقه برقی داخل آزمایشگاه و صاعقه و برق آسمان یافت و با بادبادکش نشان داد که صاعقه نیز برق عادی است و بلافاصله با آن شم علمی‌اش، به این نتیجه رسید که می‌توان از خسارت صاعقه که به ویژه در دنیای نو بیداد می‌کرد، با برقگیر جلوگیری کرد و در سال ۱۷۵۳ برقگیر را اختراع کرد.

5-3-2014 7-36-58 PM


اما جالب است بدانید که در سال ۱۷۸۰ اعلیحضرت جورج سوم به اصرار کوشید که به جای برقگیرهای نوک‌تیز فرانکلین، برقگیرهای سَرگِرد پیشنهادی خود را در قصر کیو، جانشین کند و سرجان پرینگل -رئیس انجمن سلطنتی- که تن به این پیشنهاد نمی‌داد، مجبور به استعفا شد.

این مناقشه در شعر طنزآمیزی از این دوره چنین آمده است:

وقتی تو این جورج کبیر ایمنی می‌جویی

و برقگیرهای تیز را کُند می‌کنی

حال ملت به تباهی می‌گراید

فرانکلین راه خردمندانه‌ای را دنبال گرفته

سر نخ را در دست دارد

و بی‌هراس به صاعقه‌های تو می‌نگرد