مثل دیدن دنیا با زیبابین: گزارش تصویری «هافینگتن پست» از مسجد نصیرالملک

فرانک مجیدی: دیدن مکان‌هایی مانند مسجد نصیرالملک، دو حس متناقض را در من زنده می‌کند. جای مباهات فراوان است که چنین بناهای زیبایی در کشور ما وجود دارد. اما هم‌زمان بسیار دردناک م هست که دیگر از آن ذوق و استعداد در معماری ایرانی خبری نیست و ساختمان‌ها، به‌شدت زشت، بی‌روح و بی‌هویت شده‌اند. حتی در انبوه‌سازی‌ها هم می‌شد جایی برای به‌کار بردن ذوق باشد. نمی‌دانم، آن چه به‌شدت تنزل پیدا کرده استعداد معماری است و یا فراموش کردن آن‌چه که ریشه و نمادهای فرهنگی ما در آن مستتر بود. به هر روی، دیدن چنین  آثار بدیعی باعث می‌شود تا بدانیم همیشه به منوالِ این روزها نمی‌گذشته. رنگ و نور و شور و مفهوم و هوش، جزئی از بناهای ایرانی بوده و ایران، از این دست مواهب کم ندارد. از مسجد کبود و آرامش خانقاه‌گونه‌اش، تا مسجد نصیرالملک و دنیای پرشور رنگ‌های گرم به کار رفته در کاشی‌ها و شیشه‌هایش، تنوع بسیار در خلاقیت سبب ساخت عبادت‌گاه‌هایی شده که نه تنها به منظور ستایش خدا، بلکه برای دعوت چشم و ذهن به آرامشِ نظم و زیبایی بنا شده‌اند. «هافینگتن پست» در گزارش تصویری‌ش گزارشی پر از تکریم نسبت به هنر به‌کار رفته در این مسجد ارائه داده. مسجد نصیرالملک شیراز، حاصل نبوغ دو ذهن خلاق و بی‌نظیر است: استاد محمدحسن معمار و استاد محمدرضا کاشی‌پز شیرازی.

شیشه‌های رنگی بسیار به‌کار رفته در درها و پنچره‌های زیبای این مسجد، بازی نور و رنگ شورانگیزی درون ساختمان مسجد به راه می‌اندازند. عکاس ژاپنی این گزارش می‌گوید: «شما این رنگ‌های ایجادشده توسط شیشه‌های رنگی را تنها در صبح‌گاه می‌بینید. مسجد چنان ساخته شده که نور آفتاب صبح‌گاهی را ببیند، پس اگر ظهر به دیدن آن جا بروید، برای گرفتن این نور دیگر دیر شده. دیدن نور آفتاب صبحگاهی که از شیشه‌های رنگی می‌گذرد و سپس روی طرح فرش‌های ایرانی می‌افتد، چنان جادویی است که گویی متعلق به جهانی دیگر است. حتی اگر شما فردی با حداقل اعتقادات دینی در این دنیا باشید، شاید با دیدن نبوغ همین نور، حس کنید که دستان‌تان برای عبادت در حال نزدیک شدن به یکدیگر هستند. شاید سازندگان مسجد می‌خواسته‌اند «ایمان»شان را ا همین نور صبح‌گاهی که از شیشه‌های رنگی عبور می‌کند، نشان دهند.»

3-27-2014 9-34-37 AM

3-27-2014 9-34-09 AM

3-27-2014 9-33-48 AM

3-27-2014 9-33-20 AM

3-27-2014 9-33-04 AM

3-27-2014 9-32-10 AM

3-27-2014 9-31-51 AM

3-27-2014 9-31-34 AM

3-27-2014 9-31-18 AM

زیبایی نقاشی‌های پیچیده بر قوس‌ها و طاق‌ها هم دیدنی است. بر خلاف مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان که رنگ‌های غالب در آن، آبی و کرِم هستند، این مسجد، به مسجد صورتی معروف است، چرا که از این رنگ استفاده‌ی بسیاری در کاشی‌های داخلی مسجد شده. هرچند با وجود تنوع رنگ بسیار، بی‌انصافی است که تنها از این رنگ یاد شود. شیشه‌های رنگی در ساختار مسجد، علاوه بر مسجدالاقصی و مسجد کبود استانبول، در این بنا نیز لطف خاصی به بنا داده‌اند. نادر بودن چنین معماری‌ای، بر ارزش زیبایی این مسجد می‌افزاید.

3-27-2014 9-36-53 AM

مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان

منبع