بررسی هفتگی مطبوعات (۱۳ تا ۱۹ آبان ۹۱)

علیرضا مجیدی ۱۸ نظر نسخه مناسب چاپ

هفته پیش قسمت اول مرور هفتگی مطبوعات را خواندید. استقبال خوانندگان عزیز، دور از تصور من بود، من فکر می‌کردم این بخش مورد توجه برخی قرار بگیرد، اما این حجم از دلگرمی را پیشبینی نمی‌کردم.

بررسی مطبوعات این هفته را با پیشنهاداتی برای بهتر شدن این بخش شروع می‌کنم، پیشنهاداتی که البته فعلا برای من شخصا در حکم آرزو هستند، ولی در صورت عملی شدن، باعث بهره‌گیری همه ما می‌شوند.

۱- نیاز به همکاری دوستان مطبوعاتی برای رونق بخش بررسی مطبوعات: هفته پیش خیلی از دوستان پیشنهاد دادند که هر هفته وقتی یک مجله را بررسی می‌کنم، یک مقاله از هر نشریه را به صورت کامل برای دانلود بگذارم.

راستش این کار حتما نیاز به اجازه صاحب مجله و تیم تحریریه آن دارد. من هم مثل شما فکر می‌کنم این کار، بررسی هفتگی مطبوعات را خیلی جذاب می‌کند و باعث افزایش فروش مجله هم خواهد شد.

بنابراین در اینجا می‌خواستم پیشنهاد بدهم در صورتی که عضو تیم تحریه و گروه مسئول یا سیاستگذار یک نشریه معتبر داخلی هستید، در صورتی که صلاح بدانید و یک پزشک را شایسته و لایق بدانید، خیلی ممنونم می‌شوم فایل‌های PDF نشریه را برای من ارسال کنید. (نشانی ایمیل من alirezamajidi در جی میل)

قطعا این فایل‌ها به صورت امانت در نزد من نگاهداری می‌شوند و جز یک مقاله و مطلب منتخب، بقیه مطالب در جایی آپلود نخواهند شد.

به گمانم این کار باعث رونق مجله در بین کاربران آنلاین خواهد شد. در مورد مجلات با شمارگان کم یا آنهایی که کمتر وارد کیوسک‌های مطبوعاتی شهرستان‌ها می‌شوند هم این کار باعث بیشتر شناخته شدن مجله می‌شود.

خب! این جسارات و انتظار بزرگی است، ولی شاید از سوی دسته‌ای از مجلات مستجاب شود.

۲- پیشنهاد دومم در واقع طرح یک ایده است، ایده‌ای که من دارم ایجاد یک سرویس یا سایت جامع برای اشتراک آسان مطبوعات باشد. البه شخصا نه وقتی برای انجا این ایده را دارم نه توانایی‌های فنی این کار را.

بگذارید توضیح بدهم، مجله بخارا را در نظر بگیرید، این مجله علیرغم اینکه مطالب بسیار ارزشمندی دارد و مجله فرهنگی بسیار وزینی است، اما سایتی بسیار ابتدایی دارد. شخصا چند بار تصمیم گرفتم مشترک مجله شوم، اما مجله ساز و کار اشتراک آنلاینی ندارد و شما مجبور هستید که برای واریز هزینه به بانک بروید و بعد فیش را به آدرس مجله پست کنید.

تازه باید در نظر بگیرید، خیلی از مشتقان اصلا نمی‌دانند که مجله معتبری مثلا در حوزه معرفی کتاب یا موسیقی عملا وجود خارجی دارد.

حالا اگر سایتی با طراحی خوب داشته باشیم که مجلات خوب را ار نظر موضوعی تقسیم‌بندی کند و بتواند با مذاکره با مسئولان هر مجله آنها را به داشتن یک سیستم اشتراک آنلاین راضی کند، به نظرم سرویس بسیار خوبی شکل می‌گیرد.

البته منظورم از اشتراک، اشتراک نسخه «کاغذی» مجله است.

با این توضیحات بررسی مطبوعات این هفته را با مجله دانستنی‌ها شروع می‌کنم، خرید برند دانستنی‌ها توسط مؤسسه همشهری، اتفاق بسیار خوبی بود، همشهری، دانستنی‌ها را احیا کرد و یکی از موفق‌ترین مجله‌های عامه‌پسند علمی ایران را که در خاطره جمعی همه‌مان بود، زنده کرد.

دانستنی‌ها شاید خوش‌چاپ‌ترین مجله علمی ایران باشد، این مجله تمام‌رنگی است و انبوهی از مطالب متنوع را دارد.

قبل از تورق مختصر تازه‌ترین شماره مجله دانستنی‌ها بگذارید مطالبی را که به صورت کلی در مورد مجله به نظرم می‌رسد، با شما در میان بگذارم:

- اقتصاد مطبوعاتی: ما از داشتن یک مجله خوش‌چاپ که ظاهرا دغدغه مالی ندارد خوشنودیم، اما من اطلاعات موثقی ندارم که به من نشان بدهد چه میزان مجله استقلال مالی دارد، یعنی چند درصد از مخارج مجله از طریق تک‌فروشی و آگهی‌ها تأمین می‌شود.

راستش در ایران ما عادت کرده‌ایم که مجلات گروه خصوصی را با کیفیت کاغذ و چاپ متوسط یا ضعیف ببینیم، نشریاتی که حتی از پرداخت حق‌التحریر نویسندگان خود هم عاجز هستند، چه برسد به برنامه‌ریزی‌های بلند برای جذب مخاطب.

ما از اینکه یک نشریه حامی مالی خوبی داشته باشد، بدمان نمی‌آید، اما همان طور که در عرضه فوتبال، تیمی که مخارجش را رأسا از سیستم مالی خود تأمین کند، موفق‌تر از باشگاهی است که متکی به یک فرد یا گروه مالی باشد، مجله‌ای که هم از نظر مالی مستقل باشد، از جهاتی موفق‌تر است:
- این مجله می‌تواند زاویه دید مستقل و راهبرد کلان خودش را داشته باشد.
- بیشتر عمر می‌کند و با تعویض یک مدیر، بنیادش عوض نمی‌شود.
- از آنجا که متکی به میزان فروش و جذب آگهی است، همواره سعی می‌کند، کیفیت خود را بهتر کند، در صورتی که چنین عزمی در یک مجله که پشتیبان مالی دارد، دیده نمی‌شود.

خب! شروع می‌کنیم به ورق زدن شماره تازه دانستنی‌ها، سعی می‌کنم،‌ در هر قسمت توضیحات و نظرات خودم را عرض کنم:

- قسمت عکس‌های مگاپیکسل: این قسمت عکس‌ها بسیار زیبایی دارد.

- دانستنی‌ها در هر شماره، ستون‌های کوتاهی را به بازتاب نظرات روزنامه‌نگاران خبره حوزه دانش اختصاص می‌دهد، روزنامه‌نگارانی مثل پوریا ناظمی، ذوالفقار دانشی،  عرفان خسروی یا مهدی زارع.

به گمانم برای داشتن یک نشریه خوب فقط کافی نیست که شما انبوهی از خبرها و مجلات را هر بار بازتاب بدهید، گاهی داشتن نظرات کسانی که سال‌ها در عرصه علم قلم زده‌اند و نگاهی ژرف و متفاوت دارند، مهم‌تر هستند، این درست کاری است که مجله دانستنی‌ها می‌کند. از سوی دیگر این کار به روزنامه‌نگاران علمی، شخصیت مطبوعاتی می‌بخشد و آنها را از گمنامی احتمالی درمی‌آورد.

- دانستنی‌ها سعی می‌کند هر بار، گزارشی از یک رویداد علمی داخلی، همایش یا گفتگویی با یک شخصیت ایرانی داشته باشد، در این شماره مجله گزارشی چاپ کرده است از دومین مسابقه بزرگ موشک کاغذی.

- مطلب نجوم این شماره دانستنی‌ها در مورد کهکشان راه شیری و اسرار آن است.

- یکی از مقالات شماره تازه دانستنی‌ها در مورد مسائل و معماهای بزرگ تاریخ ریاضیات است. همین جا می‌خواهم مطلبی را گوشزد کنم، برخی گمان می‌کنند که برخی علوم مثل فیزیک، ریاضیات یا شیمی به اندازه مثلا دانش نجوم، برای مخاطب عام جذاب نیستند، پس در مجلات علمی کمتر شاهد انتشار مطالبی در مورد آنها هستیم، در صورتی که هر یک از این علوم دنیایی تاریخچه و نکته دارند که مرور آنها می‌تواند برای هر کسی جذاب باشد.

- دانستنی‌ها در هر شماره مقالاتی را به خودرو، موتورسیکلت یا صنایع هوایی اختصاص می‌دهد که برای بسیاری جذاب هستند.

- مطالبی که دانستنی‌ها در مورد سقوط بامگارتنر نوشته است، در این شماره بسیار جذاب بود و از ان دست مقالاتی هستند که می‌تواند از ابتدا تا انتها با لذت خواند.

- دانستنی‌ها در حوزه آی‌تی می‌تواند بهتر از اینها هم عمل کند، البته به نظرم گردانندگان مجله تردید دارند که مقالات عمقی‌تر آی‌تی را در مجله روتین کنند یا نه. اما در شماره تازه از نظر من بهترین مطلب در حوزه آی‌تی مقاله‌ای در مورد تأثیر فناوری بر انتخاب‌های ما بود.

- سفر در زمان و مسئله اقتباس‌های سینمایی از این عنصر تخیلی مقاله جذاب دیگری در دانستنی‌ها بود.

- قسمت «عجیب، ولی واقعی» دانستنی‌ها ادامه قسمت عجیب ولی واقعی دانستنی‌های قدیمی است. به نظرم خیلی جالب باشد که این قسمت دقیقا با فرمت گرافیکی سابق کار شود. بسیار نوستالژیک خواهد بود.

اما از حیث محتوایی به نظرم من باید کنترل دقیق‌تری روی این قسمت صورت بگیرد،‌ مثلا به عنوان نمونه در یک قسمت نوشته شده است که دکتر فاطمی تنها اعدام‌شده بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بوده است، در این موقع شب دسترسی به منبع ندارم تا مستند این مطلب را رد کنم، اما این گفته به احتمال فراوان اشتباه است.

دانستنی‌ها در هر شماره مطالبی دارد که در آن شایعات، ناشناخته‌ها و افسانه‌ها را بررسی می‌کند. دسته‌ای شاید تصور کنند که اینکونه مطالب از اعتبار یک مجله کم کند، اما به گمانم زاویه دید دانستنی‌ها متفاوت است و سعی می‌کند با دیدی علمی این مسائل را بررسی کند و ابهام‌زدایی کند.

صفحه پیشنهادهای دانستنی‌ها هم جالب است، مثلا در این شماره دانلود مستندی در مورد بزرگ‌ترین نویسندگان علمی تخیلی توصیه شده است.

اما همین جا پیشنهاد دیگری برای مسئولان دانستنی‌ها دارم:

ادبیات فانتزی و علمی تخیلی در نشریات ما جایگاه ثابتی ندارند. البته ما نشریاتی داریم داریم که به صورت پراکنده گاه داستان‌هایی علیم تخیلی چاپ کنند، اما واقعا نشریه‌ای نداریم که نگاهی به‌روز به این ژانر ادبی داشته باشد.

ما از نداشتن نگاهی ژرف به این مبحث غافل هستیم، به راستی من و شما که دوران نوجوانی خود را با سی کلارک و آسیموف و سیلوربرگ  سر کردیم، چند نفر از نویسندگان مطرح سال‌های اخیر را می‌شناسیم؟ آیا با ژانرهای مختلف ادبیات تخیلی آشنا هستیم؟ آیا می‌توانیم ترجمه داستان‌های مطرحی که این روزها در مجلات مطرح چاپ می‌شوند، بخوانیم؟

در شکل ایده‌آل، من بسیار دوست داشتم که مجله‌‌ای داشتیم که به صورت تخصصی به ادبیات علمی تخیلی بپردازد، اما این روزها با توجه به شرایط تأسیس یک مجله تازه بسیار دشوار شده است، پس چه بهتر که دانستنی‌ها پرجم این کار را در دست بگیرد.

شاید دشوارترین کار برای دانستنی‌ها در این مسیر، پیدا کردن کادری برای این کار باشد، جوینده یابنده است، مثلا در بعضی از فوروم‌ها که سرآمد آنها آکادمی فانتزی است نویسندگان و مترجمانی خوبی پیدا می‌شوند.

در پایان مطلب دیگری که در مورد دانستنی‌ها و به صورت عام‌تر همه مجلات علمی با مخاطب عام، به نظر می‌رسد با شما در میان می‌گذارم، به گمانم چیزی که از بازتاب دادن جذاب رویدادهای علمی برای مخاطب عام مهم‌تر است، ایجاد تغییر در زاویه دید، بینش و شیوه فکر کردن مخاطب است.

مجله علمی باید بتواند علمی،‌مستدل و منطقی فکر کردن را به مخاطبان خد بیاموزد. ایجاد چنین تغییری محتاج تمرین و آموزش است، اگر خواننده در هر شماره مقالاتی را بخواند که به دور از شتابزدگی‌ها روتین، یک پدیده و روند را از به صورت عمقی بررسی کند، شبه‌علم را از علم تمیز بدهد، تفکر خرافی را نقد کند، می‌تواند به این مهم برسد.

مجله آسمان: هفته پیش نوشتم که بنا به ملاحظاتی از بازتاب مقالات و نوشته‌های سیاسی مطبوعات خودداری می‌کنم. بنابراین چه در آسمان و چه در نشریات دیگر ممکن است مقالات سیاسی بسیار برجسته‌ای هر هفته چاپ شوند که در یک پزشک، به آنها اشاره نشود.

در میان مقالات غیرسیاسی این هفته آسمان دو مقاله بسیار خوب بودند:

- مقاله‌ای در مورد سمینارهای آموزش مدیریت به سبک برایان تریسی، که برای نخستین بار بررسی می‌کرد که این سیمنارها واقعا جنبه آموزش علمی دارند، یا رویدادهای هستند که در آنها در قالب جملاتی زیبا و در قالب شبه‌عرفان‌ها، فقط جیب مدرسانی پر می‌شود.

- مقاله دوم گفتگویی بود با پرواز همای

- عصر ارتباط: پیش از هر چیز، کم شدن تعداد صفحات مجله و حذف مقالات عمیقی که قبلا این نشریه کار می‌کرد، نگران‌کننده است، البته اعتراف می‌کنم یکی دو ماهی کمتر این نشریه را دنبال می‌کنم و اصلا متوجه لاغر شدن مجله نشده بودم. دقیقا نمی‌دانم از چه زمانی صفحات میانی جذاب این نشریه جذف شده‌اند. در شماره تازه من مطلب مربوط به اپ‌های هواشناسی را بیشتر پسند کردم.

- چلچراغ همچنان افتان و خیزان به حرکت خود ادامه می‌دهد، اما در هر شماره ما می‌توانیم دست کم یکی دو مقاله متفاوت و خوب را دراین شریه ببینم، مطلب خوب این شماره چلچراغ در مورد فیلم آرگو و میزان صحت تاریخی آن است.

- همشهری جوان: فهرستی از مطالب خوب از دید من:

- مقاله‌ای در مورد سلف‌های دانشگاه‌ها که عکس‌هایش نوستالژیک هم بودند!

- گزارش مجله همشهری جوان در مورد مدارس غیرانتفاعی خاص خواندنی بود و نمونه‌ای بود از نوعی از روزنامه‌نگاری ما واقعا به آن نیاز داریم.

ما بچه‌های دهه شصت یکی از خوشبختی‌هایمان این بود که دارا و فقیر، باهوش و کم‌هوشمان همه به مدارس تقریبا یکسانی می‌رفتیم، هیچ کس دوست ندارد فرزندش به مدرسه ضعیفی برود، اما به گمانم درس‌هایی که ما به صورت نامحسوس از زندگی و تحصیل در میان جمعیت غربال‌نشده همسالان خود گرفتیم، ارزشی بیشتر از تحصیل در یک محیط آرام‌تر و معتبرتر داشت. برخی از چیزهایی که در این مقاله نوشته شده است، قابل باور نیستند.

- مقاله مفصلی در مورد کیومرث صابری، مقاله‌ای در مورد دیزی! و زوج هنری مهراب قاسم‌خانی و شقایق دهقان از مقالات خوب دیگر این شماره هستند.

اما در اینجا می خواهم صفحه مورد علاقه خودم را در همشهری جوان معرفی کنم، صفحه پیشنهاد کتاب که همیشه خواندنش، به انتخاب کتاب توسط من کمک کرده است. کتاب‌های معرفی‌شده در این صفحه غالبا خیلی تر و تازه هستند.

لینکهای تبلیغاتی

رنگی و متفاوت دیده شوید