راز جذابیت چشم‌ها!

یک دکتر اپتومتریست به نام «کریل مورفی» در دو مقاله که برای نشریه ساینتفیک امریکن فرستاده است، چیزهای جالبی را مورد بررسی قرار داده است که مثل خیلی دیگر از روتین‌های زندگی، ما از کنار آنها به سادگی عبور می‌کنیم.

در قسمت اول مقاله، او در مورد اسرار نگاه عاشقانه صحبت کرده است، جالب است که او در این مقاله پژوهش‌هایی را مرور کرده است که ما هیچگاه تصور نمی‌کنیم کسی از فرط بدیهی بودن در پی انجام آنها باشد، به صورت خلاصه او فرمول کلی عشق در نگاه اول را با استناد به تحقیق‌هایی تأیید کرده است و نشان داده است که تماس چشمی طولانی همراه با لبخند، می‌تواند باعث آن میزان از گیرایی و جذابیت شود که عشق در پی داشته باشد.

اما قسمت دوم مقاله او از لحاظ علمی و نوروساینس به مراتب برای من جالب‌تر بود.

خوب بگذارید شرح این مقاله را از یک آزمایش ساده شروع کنیم. اگر مرد هستید می‌توانید در این آزمایش شرکت کنید! به این دو عکس نگاه کنید و بگویید که از دید شما، کدام عکس به نظر شما زیباتر یا جذاب‌تر است!

پاسخی را که داده‌اید، پیش خودتان نگاه دارید و به ادامه این پست توجه کنید:

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چرا زوج‌هایی که قصد دارند یک شام رمانتیک را با هم صرف کنند، سر میز شام نور اتاق را کم می‌کنند و شمعی روشن می‌کنند؟ چرا رستوران‌ها چنین محیطی را می‌سازند؟
احتمالا پاسخ شما این است: این که سؤال کردن ندارد! این کار باعث حس آرامش می‌شود، باعث می‌شود که محیط اطراف تاریک باشد و زوج‌ها در هاله‌ای از نور از محیط بیرون جدا شوند و بر یکدیگر تمرکز کنند.

خب! بخشی از پاسخ واقعا همین است، اما پاسخ شما کامل نیست.

بخش دیگر پاسخ این است که در محیط تاریک مردمک‌ها به صورت طبیعی بزرگ‌تر می‌شوند و خانم‌های با مردمک‌های بزرگ‌تر به صورت ناخودآگاه و غریزی به چشم آقایان زیباتر به نظر می‌رسند.

وقتی فردی هیجان‌زده می‌شود یا جذب شخص یا چیزی می‌شود به صورت طبیعی، مردمک‌هایش بزرگ‌تر می‌شوند، بنابراین مردمک بزرگ‌تر به صورت ضمنی به این مطلب اشاره دارد که یار از درجه اعتبار زیادی نزد یک خانم، برخوردار است.

البته این قانون جذابیت، چیزی نیست که تازه کشف شده باشد، ۵۰۰ سال پیش زنان ایتالیایی از گیاه بلادونا برای گشاد مردمک‌هایشان استفاده می‌کردند، چون عقیده داشتند که این کار جذاب‌ترشان می‌کند، اگر یک پزشک باشید یا در رشته‌های مربوط به پزشکی تحصیل کرده باشید نام داروی بلادونا به گوشتان خورده یا نسخه‌اش کرده‌اید، جالب است بدانید که معنی لغوی بلادونا، بانوی زیبا است!

اما در چند دهه اخیر تحقیقات زیادی روی رابطه اندازه مردمک و میزان جذابیت صورت گرفته است:

در دهه شصت و هفتاد میلادی، تحقیقی در این مورد انجام شد، در این تحقیق دو تصویر یکسان از زنی به مردها نشان داده می‌شد و از آنها خواسته می‌شد که توصیف‌اش کنند، پژوهشگران در این تحقیق اندازه مردمک را در یکی از عکس‌ها اندکی دستکاری و گشاد کرده بودند.

هیچ یک از سوژه‌های آزمایش، متوجه متوجه تفاوت اصلی دو عکس که همان تفاوت اندازه مردمک‌ها بود، نشدند، با این همه، تغییر ایجاد شده به صورت ناخودآگاه زن با مردک بزرگ‌تر را جذاب‌تر نشان می‌داد. در طی سال‌های بعد هم این تحقیق با شیوه‌های مختلف تکرار شد.

حالا سؤالی که که ممکن است در ذهن شکل بگیرد این است که این ترجیح ناخودآگاه چطور در ذهن مردها نهادینه شده است؟ شاید دلیلش خیلی ساده یک راهبرد تولیدمثلی باشد، ساختار مغزی انسان‌ها به صورت کلی و مردها به صورت خاص طوری است که علاقه‌مند به بقای نسل و انتقال ژن‌های خود به نسل بعدی هستند، پس منطقی است که آنها به دنبال یک راهبرد تولیدمثلبی موفق و زنی باشند که احتمال موفق شدن آنها را در این روند بیشتر کند. جالب است که در طی یک تحقیق تازه مشخص شده است که مردمک‌های زن‌ها در طی دوره تخمک‌گذاری هم بزرگ‌تر می‌شود. به عبارت دیگر، زنی با مردمک بزرگ‌تر، در ناخودآگاه مردها زنی به نظر می‌رسد که شانس بیشتری برای بقای نسل به مرد می‌دهد.

اما آیا وضعیت به صورت معکوس هم درست است و زن‌ها هم مرد‌های با مردمک‌های بزرگ‌تر را جذاب‌تر می‌بینند؟! نه همیشه، این مسئله بستگی به تجربیات قبلی زن‌ها در برخورد با مردها دارد و کلیت ندارد.

اما سؤال دیگری که ممکن است مطرح شود این است که چرا زمانی که یک فرد به کسی دوستش دارد نگاه می‌کند، مردمک‌هایش گشاد می‌شود و توجیه نورولوژیک این قصیه چیست؟

دانشمندان در یک تحقیق جالب مغز کسانی دنبال کسانی کشتند که درگیر یک رابطه عاشقانه بودند، آنها متوجه شدند که وقتی این افراد به تصویر یارشان نگاه می‌کنند، مناطقی از مغز آنها که گیرنده‌های دوپامینی دارند، بیشتر فعال می‌شوند.

دوپامین باعث احساس هیجان، انرژی و ایجاد انگیزه می‌شود، اما دوپامین یک اثر دیگر هم دارد: گشاد شدن مردمک‌ها!

منبع