یک پزشک

نام «میرچا ایلیاده» را اولین بار وقتی می‌خواستم پادکستی در مورد فیلم «جوانی بدون جوانی» بسازم، شنیدم.  فرانسیس فورد کاپولا، جوانی بدون جوانی را بر اساس یکی از رمان‌های الیاده ساخته بود.

میرچا الیاده (۱۹۰۷ تا ۱۹۸۶)، نویسنده و استاد برجسته مدرسه الهیات و عضو انجمن اندیشه اجتماعی دانشگاه شیکاگو بود. او اسطوره‌شناسی برجسته و مورخ بزرگ تاریخ ادیان و صاحب پنجاه کتاب است. از جمله آثار او، غیر از آثار سترگ پژوهشی در زمینه اسطوره‌شناسی و تاریخ ادیان و ویراستاری دانشنامه بزرگ تاریخ ادیان جهان، رمان‌ها و داستان‌های کوتاه و چندین نمایشنامه را می توان نام برد. آثار او که در زمره انتشارات دانشگاه شیکاگو است عبارتند از: مجموعه چهار جلدی ژورنال، مجموعه دو جلدی خود زیست‌نامه، و رمانی به نام پیرمرد و بوروکرات‌ها.

میرچا الیاده

در سال ۱۹۳۰ میرچا الیاده، در ۲۳ سالگی، به کلکته رفته بود، تا زیر نظر یک استاد هندی فلسفه به پژوهش بپردازد. در این زمان او به دختر ۱۶ ساله این فیلسوف به نام «مئیتری دوی» Maitreyi Devi آشنا شد، داستان این آشنایی و شیدایی بعدی، دست‌مایه‌ای شد برای رمان شب‌های بنگال.

عاشقی نافرجام این دو بیش از چند ماه طول نکشید، وقتی والدین مئیتری متوجه علاقه‌مندی این دو شدند، از الیاده خواستند، خانه‌شان را ترک کند و دیگر با مئیتری تماس نگیرد. مئیتری در بیست سالگی با یک مرد بنگالی ازدواج کرد و بعدها صاحب دو فرزند شد.

میرچا الیاده، رمان شب‌های بنگال را در سال ۱۹۳۳، یعنی در بیست و شش سالگی به زبان رومانیایی نوشت. کتاب، در رومانی بسیار خوب فروش کرد و الیاده را به شهرت و پول رساند.این کتاب در سال‌های ۴۵، ۴۸ و ۵۰ به ترتیب به زبان‌های ایتالیایی، ‌آلمانی و فرانسوی ترجمه شد.

شب‌های بنگال، داستان بیداری پرشور «آلن»، مهندس جوان و مغرور فرانسوی است که با غرور مستعمراتی باد به غبغب می‌اندازد و به اصل اروپایی‌اش فخر می‌ورزد و سرشار از جذابیت اروپایی در شبه قاره هند، در بنگال زندگی می‌کند. با پیشنهاد رئیس هندی‌اش وارد خانواده او می‌شود و آلن این فرصت را پیدا می کند که از نزدیک، هند اصیل را کشف کند ولی به زودی مسحور دختر صاحب‌خانه می‌شود. مئیتری دوست‌داشتنی و دست‌نیافتنی، شاعر جوان و دانش‌اموخته تاگور، ‌شاعر بزرگ هند، است.

در سال ۱۹۳۸ وقتی مئیتری با پدرش به مسافرت اروپا رفت، متوجه چنین کتابی شد، ولی تا سال ۱۹۷۲ از متن کتاب مطلع نشد. در این زمان وقتی متوجه شد که در کتاب نیمه‌تخیلی شرحی از رابطه جنسی کارکترهای داستان هم رفته است  -چیزی که در عالم واقع رخ نداده بود- کنجکاو شد و از یکی از دوستانش خواست که کتاب را برایش ترجمه کند.

مئیتری خود شاعر و ادیبی موفق بود. نخستین کتاب شعر او در ۱۶ سالگی منتشر شد و دیباچه‌ای از «تاگور» داشت. او آثار متعددی شامل ۶ کتاب شعر، ۸ کتاب تحقیقی در مورد تاگور و کتاب‌های متعددی در مورد فلسفه، سفر و اصطلاحات اجتماعی دارد.

مئیتری در سال ۱۹۷۳ برای سخنرانی در مورد تاگور به دانشگاه شیکاگو دعوت شد و در این زمان بود که بعد از سال‌ها، با الیاده که در همان دانشگاه تدریس می‌کرد، ملاقات کرد.

در سال ۱۹۷۴، او در پاسخ به کتاب الیاده، رمانی نوشت به نام It Does Not Die که آن را می‌توان «عشق نمی‌میرد»، ترجمه کرد.

به خاطر ملاحظاتی، مئیتری از از ایلیاده خواست که رمان شب‌های بنگال تا وقتی که او در قید حیات است، به انگلیسی ترجمه نشود. بعد از مرگ مئیتری، در سال ۱۹۹۳ سرانجام این کتاب به انگلیسی ترجمه شد.

ایزابل کالی‌کیت، در بررسی کتاب نیویور‌ک‌تایمز نوشت: «دو رمان که به فاصله چهل سال نوشته شده، یک مرد و زن که داستان عشق خود را بر زبان می‌آورند … این دو با هم داستانی غیرعادی اما ملموس درباره عشق ایام جوانی را روایت می‌کنند. عشقی که در اثر یک تقابل و انشقاق فرهنگی، سویه‌ای تراژیک می‌یابد و در برابر این تقابل تاب نمی‌آورد.»

سالی اکهف، در ضمیمه ادبی ویس voice نوشت: «این رمان که تقریبا نوعی خود زیست‌نامه‌نگاری است، داستان یک زندگی است که در دهه ۱۹۳۰ در کلکته اتفاق می‌افتد. نویسنده اثر، دانشمندی با شهرت جهانی به نام میرچا الیاده، جزئیات ماجرای عشقی سوزناک «آلن»؛ مهندس جوان فرانسوی و مئیتری دوی، دختر کارفرمای هندی او را وصف می‌کند. شب‌های بنگال هم روایتی موحش و عمیقا تکان‌دهنده و هم بیانگر ماجرای دردناک شکست یک مرد جوان در اغاز خودشناسی است. بیش از چهل سال گذشت تا آن که مئیتری واقعی، رمان سوزناک و عشقی الیاده را خواند و پاسخش را در کتابی به نام «عشق نمی‌میرد»، نوشت. رمان الیاده دردناک است، اما رمان مئیتری دوی طنین خاصی دارد. حقیقت میان آن دو آزاردهنده است.

ریچارد ادر، ‌در نیویورک نیوزدی نوشت: «این رمان بیانگر دلبستگی و دوئل است. شرق و غرب، زندگی و هنر، زن و مرد در این اثر، در تقابل با هم قرار می‌گیرند و در دو قطبی بودن کهن را صدای بلند بیان می‌کنند.»

نینا مهتا، در شیکاگو تریبون درباره دو رمان الیاده و دوی نوشت: «نوعی اقرار نیکو که سزاوار اقرار دیگری است… هر دو کتاب به نحوی شایسته، ماجرای عشق مقدر دو نویسنده و دوره نقاهت عاطفی آنها را ترسیم می‌کنند.»

شب‌های بنگال
نوشته: میرچا الیاده
ترجمه: گلشن اسماعیل پور
۲۲۷ صفحه، ۳۳۰۰ تومان
نشر اسطوره

کمی خوش‌سلیقگی در طراحی روجلد بد نیست. نه؟!

منبع: مقدمه کتاب شب‌های بنگال، ویکی‌پدیا، +، +
پی‌نوشت: سرویس odeo که من پادکستهایم را در آن آپلود می‌کردم، ظاهرا دچار مشکل شده. باید دوباره در یک جای مطمئن پادکستهایم را آپلود کنم. لطفا اگر کسی پادکست جوانی بدوم جوانی من را دارد، برایم میل کند. چون روی هارد پیدا نمی‌کنم.

پست‌های مشابه این مطلب

1. معرفی کتاب: آدم بدشانس
2. معرفی چند کتاب
3. معرفی کتاب: به من دروغ نگو
4. معرفی دو کتاب در مورد ارنست همینگوی
5. معرفی کتاب: جنس ضعیف