خواب، کاری است که ما در هر شبانهروز انجام میدهیم. اما همین کار معمول ما، پر از اسرار و نکات ناشناخته است. مثل هر ارگان یا عملکرد دیگر بدن، خواب هم میتواند تحت تأثیر بیماریها و اختلالاتی، قرار بگیرد. در اینجا ۱۰ عدد از این اختلالات را فهرست میکنم. شاید خودتان یا یکی از اطرافیانتان مبتلا به یکی از این اختلالات باشید!:
۱- اختلال رفتاری در طی مرحله حرکات سریع چشم: یکی از مراحل خواب موسوم به مرحله «حرکات سریع چشم» Rapid eye movement یا خواب REM است. خواب REM، حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد کل خواب را شامل میشود، به عبارت دیگر هر فرد در طی شبانهروز ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه در خواب REM است. با این همه بسته به سن هر شخص طول مدت خواب REM، متغیر است، برای مثال شیرخواران، ۸۰ درصد طول خوابشان را در مرحله REM سپری میکنند. در طی خواب REM فعالیت سلولهای مغزی یا «نورونها» مشابه بیداری است.
در اختلال رفتاری مرحله حرکات سریع چشم، عضلات بدن از حالت بیحرکتی و فقدان تونی که باید به صورت طبیعی داشته باشند در میآیند، بنابراین فرد به موازات دیدن رؤیاها شبانه در بستر حرکت میکند و ممکن است به خودش یا اطرافیان صدمه بزند. این اختلال قابل درمان است و غالبا به داروهای ضدتشنجی مثل کلونازپام پاسخ درمانی میدهد.
۲- هراس شبانه یا Night Terrors: هراس شبانه عبارت است از هراس شدید و ناتوانی موقت در به دست آوردن هوشیاری. در این اختلال فرد به صورت ناگهانی از مرحله خواب امواج آهسته، بیدار میشود، این بیدار شدن معمولا همراه نفس نفس زدن، ناله و فریاد زدن است. معمولا وقتی فردی دچار این حالت میشود، بیدار کردنش غیرممکن است و غالیا شخص بدون اینکه بیدار شود، مجددا به خواب میرود. به علاوه «هراسهای شبانه» به ندرت توسط شخص به یاد آورده میشوند.
توجه داشته باشید که «هراسهای شبانه» با کابوس تفاوت دارند. اولین تفاوت این دو این است که شخص دچار هراس شبانه کاملا بیدار نمیشود و تلاش برای بیدار کردنش هم به جایی نمیرسد. به علاوه هراس شبانه میتواند برای بیمار، خطرناک هم باشد، چرا که ممکن در طی آن به خود یا اطرافیانش صدمه بزند.
۳- دندان قروچه یا Bruxism: دندان قروچه یک اختلال شایع خواب است، تقریبا ۴۰ میلیون آمریکایی این اختلال را دارند. در طی دندان قروچه شخص دندانهایش روی هم میفشارد. این اختلال میتواند موجب آسیب شدید به دندانها شود و بنابراین باید درمان شود. علاوه بر این دندان قروچه میتواند موجب سردرد و التهاب مفصل گیجگاهی-فک فوقانی شود. بیشتر کسانی که دندان قروچه دارند، از بیماری خود آگاه نیستند و در ۵ تا ۱۰ درصد موارد، تنها با علایمی مثل سردرد و درد آرواره به پزشک مراجعه میکنند. معمولا پزشکان برای این بیماران «محافظهای دهانی» تجویز میکنند، در موارد شدید بیماری، حتی از تزریق بوتوکس در عضلات فک استفاده میشود.
۴- سندرم پاهای بیقرار: سندرم پاهای بیقرار در یک فرد بیدار هم میتواند، رخ دهد، اما در شکل شدید، میتواند در طی خواب یا زمانی بیحرکتی بیمار هم، واقع شود. در سندرم پاهای بیقرار، فرد مبتلا تمایل غیر قابل مقاومتی به حرکت دادن بدنش برای گریز از حس ناراحتی بدن دارد. در این سندرم غالبا پاها درگیر هستند، ولی دستها و قسمت بالاتنه بدن هم میتوانند درگیر شوند. در این اختلال وقتی شخص بدنش را حرکت میدهد، به طور موقت احساس ناراحتیاش، تعدیل میشود و تسکین موقت مییابد. پزشکان معمولا برای مبتلایان داروهای ضد تشنج یا شبهمخدرهایی مثل متادون و یا داروهای خانواده بنزودیازپین تجویز میکنند. البته بر سر درمان دارویی یک فرد مبتلا به این سندرم، تا حدی اختلاف نظر وجود دارد.
۵- سندرم نبود بیداری- خواب ۲۴ ساعته: در این اختلال عجیب و نادر، بدن قادر به چرخه طبیعی خواب ۲۴ ساعته نیست. بنابراین فرد مبتلا مثل یک فرد عادی، یک چرخه خواب طبیعی شبانهروزی ندارد و چرخه خواب و بیداری بیمار، در هر ۲۴ ساعت تغییر میکند. این اختلال بیشتر در افراد نابینا رخ میدهد.
۶- قطع تنفس در طی خواب Sleep Apnea: در طی این اختلال، تنفس شخص مبتلا در طی خواب دچار وقفه میشود، در طی هر وقفه یک یا دو تنفس، انجام نمیشود، چنین وقفههایی میتوانند به صورت مکرر در طی خواب شخص مبتلا رخ دهند. این اختلال وقتی از لحاظ پزشکی اهمیت پیدا میکند که تعداد این وقفههای تنفسی به ۵ بار در ساعت برسد. اشخاصی که دچار وقفه تنفسی در طی خواب میشوند، از بیماری خود آگاه نیستند، حتی اگر به خاطر همین وقفهها مرتب از خواب بیدار شده باشند. بیشتر اطرافیان بیمار هستند که متوجه این اختلال میشوند. ممکن است سالها حتی یا دههها، شخصی به این اختلال مبتلا باشد و متوجه نشود. مبتلایان به این اختلال غالبا در طی روز خوابآلوده و خسته هستند و مراحل خواب طبیعیشان به هم میخورد. معمولترین درمان وقفه تنفسی در طی خواب استفاده از وسیلهای به نام PAP است که مجاری تنفسی را با به جریان انداختن هوای با فشار مثبت باز نگاه میدارد. از درمان دارویی و جراحی هم برای درمان این اختلال استفاده میشود.
۷- سندرک کلاین – لوین: در این سندرم، شخص مبتلا احتیاج به خواب زیاد دارد که گاهی به ۲۰ ساعت در شبانهروز میرسد. معمولا شخص مبتلا تمایل زیادی به غذا خوردن ( پرخوری جبری) و تمایل جنسی زیاد دارد. بعضی از محققان عقیده دارند که این بیماری زمینه ارثی دارد و بعضی دیگر اعتقاد دارند که این اختلال یک بیماری خودایمنی است. این اختلال درمان قطعی ندارد، اما غالبا داروهای محرکی مثل آمفتامین و متیل فنیدیت و همچنین ایمیپرامین و مودافینیل برای این دسته از بیماران تجویز میشود. به خاطر شباهتی که بین این بیماری و بعضی از اختلالات خلقی وجود دارد از لیتیوم و کاربامازپین هم در درمان بیماری استفاده میشود. اما غالبا پاسخ به درمان، محدود است.
۸- حرف زدن در هنگام خواب: شخص مبتلا ممکن است تنها صداهای ساده در هنگام خواب ادا کند، اما ممکن است به صورت طولانی هم حرف بزند. ممکن است کسانی که صدای فرد مبتلا را میشنوند، بفهمند که او چه میگوید و ممکن است قادر به فهم حرفهای او نباشند. حرف زدن هنگام خواب میتواند در مرحله خواب REM رخ دهد، در این حالت شخص حرفهایی را که در طی رؤیاهایش میزند، بر زبان میآورد، حرف در هنگام خواب میتواند در خواب غیر REM هم واقع شود. درمانی برای این اختلال وجود ندارد.
۹- حمله خواب: حمله خواب یا Narcolepsy، اختلالی است که در آن شخص مبتلا در زمانهایی به صورت تصادفی، به خواب میرود. فرد مبتلا غالبا در طی این خوابهای به خواب REM میرود و کمتر وارد مرحله خواب غیر REM میشود. شخص مبتلا به کرات دچار خوابآلودگی شدید میشود و نمیتواند مدت زیادی خود را بیدار نگه دارد. علامت دیگر این بیماران کاتاپلکسی Cataplexy است. در طی کاتاپلکسی عضلات یک قسمت یا همه بدن سست میشود به این صورت که فقط عضلات صورت و آروارهها و گردن درگیر شود و یا همه عضلات بدن درگیر شود. در طی حمله کاتاپلکسی توانایی گفتاری و بینایی شخص مختل میشود، اما شنوایی و هشیاریش باقی میمانند. علت این اختلال به درستی شناخته نشده است. درمان شامل داروهای ضدافسردگی، محرکها و یا هیپنوتیزم است.
۱۰ – فعالیت جنسی در حین خواب: این اختلال شکلی از «خوابگردی» محسوب میشود و در طی آن شخص مبتلا در هنگام خواب درگیر فعالیت جنسی با پارتنر خود میشود. به خاطر هراس از قضاوت دیگران و ناآگاهی از اینکه این حالت، یک مشکل پزشکی است، افراد مبتلا تا مدتها برای درمان اختلال خود، اقدامی نمیکنند.
چه نوشتهی خوبی! (:
جالب، خواندنی و برای بسیاری آموزنده. هر کس تا حدودی به این یا آن سیندروم مبتلاست.
در بلاگ نیوز لینک شد
سلام دکتر جان
مطالب خیلی جالبی بود ممنون
من فکر کنم به مورد شماره ۵ دچار هستم. خوابم اصلا نظم ندارد! البته به وضعیت کاری هم بستگی دارد.
این هم نمودار خواب بنده! :
http://blog.360.yahoo.com/blog-eyQctck0aaDShAbAcZM-?cq=1&p=196
غیر از موارد ۱۰ و ۹ و ۷ و ۵ من دچار بقیه هستم!
اون عکس آخری یعنی حمله خواب یه چند دقیقه اش منو همکارانم رو خندوند مرسی:)
خواهش می کنم
وای چه جالب من سندرم پاهای بی قرار دارم ! خصوصآ وقتی مریض
می شم همش پاهام رو تکون می دم و یا این کار احساس خوبی
پیدا می کنم . تو خواب هم یه بار ازم فیلم گرفتن که همش داشتم
پاهام رو تکون می دادم.چیکار کنیم دیگه پاهامون هم بی قراری
می کنن ؟!
سلام
دکتر می خواستم چند تا منبع فارسی خوب درباره اختلالات خواب به من معرفی کنین
من قبلا از ۱۵ سالگی تا ۱۸ اختلال خواب از نوع تشنج داشتم طوریکه بعد ۲ ساعت خوابیدن به علت هجوم افکارعجیب غریب شکلی و خطی ذهنی که البته به صورت تصویر نبود و ذهنی بود که هیچ معنی هم نداشت از خواب با ترس بسیار زیاد بلند می شدم و نیم ساعت طول می کشید حالم خوب بشه و از حالت ویبره بیام بیرون
البته الان خدا رو شکر سالمم و به ندرت برام پیش میاد ولی تاثیرات اون حمله ها بصورت اضطراب باقی مونده خیلی از دکترها رو رفتم ولی چیزی جز چند تا قرص اعصاب چیزی عایدم نشده هنوز برام سئواله که دلیل و اسم بیماریم چیه
شاید باید می رفتم پیش روانشناس اما خوب اینجا تو تبریز روانشناس خوب نداریم یا حداقل خیلی کم هستن یا من نمی شناسمشون
چند تا روانشناس توپ هم به من تو تهران معرفی کنی خیلی معرکه میشه
در ضمن حق ویزیتتون محفوظه
چه جالب ! چه علمی !
بابا بی خیال …. منکه از این اختلال ها ندارم
خواب رویای فراموشی هاست ….
خواب را دریابیم که در آن دولت خاموشی هاست….
سلام دکتر جون. من تو فرندفید عضو شدم. شمارو هم فرند کردم.
می خواستم بدونم در مورد بختک چرا توضیح ندادین. همون حس که حین خواب به آدم دست میده. می خوای بیدار بشی ولی نمی تونی میترسی عرق می کنی هر چه قدر زور می زنی بیشتر غرق می شی . ولی وقتی خودتو ول می کنی آروم آروم بیدار می شی. تا حالا ۳ بار شدم. خطرناکه؟
سلام!
هر چند تجربه بهم ثابت کرده این جور کامنت ها روی شما آقای دکتر تاثیر نداره ولی به هر حال:
میشه راجع به مورد ۷ بیشتر توضیح بدی یا حداقل به یه منبع لینک بدی بهم؟ چون فکر کنم این شایع ترین مورده! خود منم ۲۱ ساله بهش مبتلا هستم!D:
البته فکر کنم بیش فعالی جنسی ندارم! بازم جزو همین دسته ام؟ البته فکر کنم ها! خودم این طور احساس میکنم! D:
راستش داشتن این اختلالها یه درده ولی خوابیدن کنار این افراد یه درده دیگه
آحه چرا در مورد “حرف زدن در هنگام خواب” درمانی نیست و چرا بیشتر در این مورد نمینویسید!؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
لطفا اطلاعات بیشتری در این مورد به من بدهید.
جالبه ولی اگه امکان داره یک راه کار عملی برای تغییر ساعت خواب بگین و یک سوال دیگه مشکل در ساعات خواب می تونه بیماری باشه؟
سندرم بیماری نیست درسته؟
حالا ممکن نیست خودش درست بشه؟ من بعضی وقت های بعضی از اینها را داشته ام ولی الان ندارم…..
سلام
ممنونم مطلب مفیدی بود.
فقط من یک خواهش از شما داشتم،شاید به غیر از من افراد دیگری هم این تقاضا را از شما داشته اند،و آن اینکه قبل از بعضی مطالب پزشکی که احتمال میره حال افراد غیرپزشک مانند من را بد کنه تذکری بدهید که این مطلب حاوی چه مطالبی است تا از این موضوع پیشگیری بشود.
مثلا در مورد مطلب خارش، من هنوز گاهی از تصور مغز بیرون زده اون خانم که روی صورتش به صورت مایع سبز رنگ جاری بود،نمی توانم غذا بخورم.شاید شما بگوئید که این حالت من هم یک نوع بیماری است! هر چند که خودم اینطور فکر نمی کنم و افراد زیادی مانند خودم می شناسم.
به هر حال ممنونم.
سلام و درود
مطلب خیلی جالبی بود…..
من که ظاهران هیچکدام از این مشکلات را نداشتم….
متشکرم از مطالب جالبتون
سلام. همسر من (۴۵ ساله) دارای اختلالات شماره ۱ – ۲- ۴ – ۶ -۷ و ۸ می باشد (بخصوص مورد ۸ و ۲). هرشب قرص آرام بخش استفاده می کنه. دیازپام ۱ تا ۲ – اگزازپام و کلونازپام. مواد مخدر (تریاک) هم مصرف می کند و دچار دیابت نوع ۲ نیز هست. برای من جای سواله که استفاده از این قرصها این اختلالات را تشدید کرده و یا اونها را تعدیل کرده؟ مصرف مخدر یا بیماری دیابت باعث بوجود اومدن این اختلالات نیست؟ آیا امکان به ارث رسیدن به فرزندم هست؟ یعنی این اختلالات مبنای ژنتیکی و ارثی دارند یا در اثر عوامل محیطی بوجود می آیند؟ سپاسگزارم.
وااااای
من همه این بیماریها رو داشتم و خودم خبر نداشتم؟
از این آگاه رسانی شما بسی سپاسگزارم
vaghean etelate khoobi bud mamnoon
مطلب مهمی بود.تا حالا مطلبی در مورد مشکلات خواب به این صورت نخونده بودم.
با تشکر – توضیحات جامع و خوبی بود . الهی شکر که ما به هیچ کدوم مبتلا نیستیم (تنها بیماریمون کم خوابیه !)
خیلی خیلی جالب بود …
سلام سایته جالبی بود
مطلبشم خوندم خوب بود
salam
khaste nabashid
besiar mofid bood
man ehsas mikonam be chandta az in ekhtelalat mobtala hastam
lotfan tozih bedid baraye darman bayad be che doctori moraje konim , hata agar doctore khoobi soragh dari moarefi kona
با سلام
خیلی وبلاگ جالبی دارید.
اگر افتخار بدهید و سری به وبلاگ من هم بزنید خوشحال می شوم.
وبلاگ دیگرم هم http://www.footballmanic.blogfa.com هست.
خوشم اومد آقاش پزشک
منم زیاد می خوابم یعنی مورد شماره ۷ اسم بیماریه منه؟
چه جالب!
اسم بیماریم قسنگهها…
سندرم کلاین – لوین
من کسی رو می شناسم که به اختلال شماره ۱۰ مبتلاست، شما می دونید چه توصیه ای برای این آدم وجود داره؟
سلام از وقتی که اسم وبلاگ شما رو توی وبلاگ برگزیده دیدم با آن آشنا شدم مطالب جالب ومفیدی توجه منو همیشه جلب میکنه و در مورد این پست فکرکنم عجیبه که من دو روزه
انچنان دندان قروچه در خواب دارم که دچار سردرد شدم …..امروز که این مطلب رو خوندم فکر میکنم اصلا اتفاقی نبوده!!!!!!!!
خدا یارتان
دست شما درد نکنه مطالب خیلی جالبی بود
نمی دونم سئوالی که دارم دقیقا به پزشکی مربوط می شه یا به روانپزشکی
ولی می خواستم بدونم دیدن خوابهای آشفته و کابوس و یا حس خفگی و قفل شدن در خواب که در این حالت هر چه تلاش می کنی نمی تونی از خواب بیدار بشی یا حرکتی بکنی ، چه نوع بیماری محسوب میشه و آیا راه چاره و درمانی داره ؟
ازگوگل ریدر پاشدم اومد یک پزشک تا بگم.دمت گرم اخر مطلب بود
پاهای منم بی قرارن.البته از اونا که مدام پاشون تکون می دن نیستم، ولی قبل از خواب پای راستم از مچ به شدت حرکت می کنه.حتی گاهی با تکونه پام از خواب بیدار شدم.یعنی پای من از من دیرتر می خوابه و زودتر پا میشه.درمان داره؟ هلبته به جاش مچم قوی شده
عالی بود دست شما درد نکند
باعرض سلام و ادب خدمت جناب دکتر
دکتر جان ضمن تشکر از مطالب بسیار جالب و ارزشمند شما درخواستی از شما داشتم
اگر امکانش برای شما وجود دارد چند کتاب و آدرس سایت در زمینه اختلالات رفتاری در حرکات سریع چشم در اختیار بنده قرار دهید.
با تشکر از لطف شما
باعرض سلام و ادب خدمت جناب دکتر
دکتر جان ضمن تشکر از مطالب بسیار جالب و ارزشمند شما درخواستی از شما داشتم
اگر امکانش برای شما وجود دارد چند کتاب و آدرس سایت در زمینه اختلالات رفتاری در حرکات سریع چشم در اختیار بنده قرار دهید.
با تشکر از لطف شما
سلام آقای دکتر
فکر می کنم در قسمت مربوط به Bruxism اسم مفصل مربوطه رو اشتباه ذکر کردید.
اسم این مفصل TemproMandibular Joint (TMJ) یا مفصل گیجگاهی فکی است.
با تشکر از مطلب مفید شما.
سلام. جالب بود من مشکلاتی از قبیل حرف زدن در خواب و سندرم بی قراری در خواب دارم.و ۹۰%خواب هام در عرض یک هفته یا کمتر برام اتفاق می افتن.به خاطر همین قبل از خواب استرس دارم.لازمه به روانپزشک مراجعه کنم؟؟؟؟؟لطفا راهنمایم کنید…
سلام
من دچار مشکل های شماره ۷ و ۱۰ هستم و سیتالوپرام مصرف می کنم . می خواستم بپرسم به نظر شما من پیش چه دکتری بروم مخصوصا که شما مورد ۱۰ رو یک بیماری می دونید ؟
قبلا از راهنمایی شما متشکرم .
باسلام من هم در خواب گاهی اوقات حرف میزنم.وقتی استرس دارم بیشتر است.اگر میشه یک درمان قطعی معرفی کنید. با تشکر
به نظر من خیلی ساده انگارانه است که دنیای خواب را فقط انعکاسی از بیداری بدانیم . دنیای خواب مشخصه های خاص خود را دارد و برای روشنتر شدن موضوع یک مثال میزنم. آیا هیچوقت به این موضوع توجه کرده اید که هیچکس نمیتواند در دنیای خواب تصویر خود را در آئینه ببیند.
salam doktor jom man sobh ke az khab bidar shodam madaram behem goft ke to khab miragsidam va tarane mikhondam mikham bedonam dalilesh cheye akh man sabegeye ham chin karaye ro nadaram khaheshan mofasal javabamo bede kheili vasam moheme dar zemn 20 salame ba tashakor az shoma va modiran web saiteton
سلام از مطالبه جالبتون کمال تشکرو دارم من از حرف زدن در خواب رنج میبرم مشکل اساسی اینه که من دانشجوی شهرستانمو تو خوابگاهم واقعا” هیچ راه حلی وجود نداره خواهش میکننم راهنماییم کنید
سلام متاسفانه من الان ۲۴ سال سن ذارم و بیش از ۱۰ سالی میشه که در خواب حرف میزنم وهمان طور که شما نوشتید هیچ درمانی هم نداره خواهش میکنم اگه راه حلی توی مجلات پزشکی و…. پیدا کردید داخل وبلاگ بذاریدش.ممنون
سلام آقای دکتر بسیار جالب بود من دچار مشکل شماره ۴ یعنی بی قراری پاهام هستم اما درمانش رو نگفتید
سلام آقاى…مطلب شماراجع به حرف زدن درخواب وراه رفتن درخواب اصلابهم کمکىنکرده”لذا خواهشمندم بیشتروبیشترتوضیح بدید
سلام.مدت یک سال است در خواب حالت توهم حضور چیزترسناکی را دارم.خوابم!ولی تمام محیط را واضح باحضورآن چیز ترسناک می بینم مثلا عنکبوت در رختخوابم یا کرم های زیاد یا سایه یه بچه که می دانم از ما نیست و…..و وقتی صبح بیدار می شوم همه چیز خیلی خوب یادم هست.وقت هایی هم که تنش زیادی ندارم هم به سراغم می آید حتی چند بار طی یک شب که با فریاد قصد فرار از آن محیط رادارم.و خیلی واقعی می ترسم با فریادو تپش قلب و لرزش از خواب بیدار می شوم…علت و درمان این نا ارامی چیست؟از کمک و راهنمایی شما نهایت سپاس را دارم.
من مادرم ۵۴ سال سن دارند و در هنگام خواب گاهی اوقات فکهایشان و ماهیچهه های بدنشان قفل می شود و بعد از اینکه حال ایشان را هر طوری هست جا آوردیم به شدت احساس سر درد و گرفتگی عضلات می کنند دکتر که بردیم داروهای افراد مصروع را دادند در حالیکه من فکر نمی کنم ایشان دچار بیماری صرع باشند من خواهش می کنم من را در این رابطه رهنمایی فرمایید.
با سلام.گاهی هنگام خواب همه جا تاریک میشه برام و احساس لرزش میکنم.انگار کسی شدید تکونم میده تا ازخواب بیدار بشم.میشه بگید این چه جوریه.و بیشتر وقتی خسته ام اتفاق می افته.با تشکر
سلام دکتر عزیز خسته نباشید.من ۱۹ سال سن دارم و تقزیبا حدود ۳یا۴ سال که دچار اختلال شماره ی ۱ هستم یعنی اختلال رفتاری در طی remو هیچ چیز هم یادم نمی مونه و گاهی اوقات سلام.مدت یک سال است در خواب حالت توهم حضور چیزترسناکی را دارم.خوابم!ولی تمام محیط را واضح باحضورآن چیز ترسناک می بینم مثلا عنکبوت در رختخوابم یا کرم های زیاد یا سایه یه بچه که می دانم در اتق نیست.نگرانم که کاری در حین خواب انجام بدم که پشیمونی به بار بیاره.لطفا کمکم کنید و لطف کنید بفرمایید پیش چه دکتری باید برم.ممنون