یک پزشک

فرانک مجیدی: من کارشناس موسیقی نیستم و ظرائف ترکیب‌بندی گوشه‌ها و ردیف‌های موسیقی سنتی ایرانی را نمی‌دانم. تنها یک شنونده‌ی علاقمند به موسیقی سنتی ایرانی هستم. چیز عجیبی را در من بیدار می‌کند، یاد خاطرات خوبی که زیسته‌امشان اما از خاطرم رفته. روزهایی که دختر کوچکی بودم و نوای موسیقی سنتی در خانه می‌پیچید، حالا که فکرش را می‌کنم می‌بینم در تمام روزهای گرم و روشن تابستان صدای تار و کمانچه و تنبک بود و صدای سیاووش وار یکی ، که هر وقت مادر می‌شنید چشم‌هایش خیس می‌شد. من نمی‌فهمیدم مادر چرا همیشه در سکوت اشک می‌ریزد. وقتی روزهای بیخیال و گرم کودکی تمام شد، دختر نوجوانی بودم که این علاقه و احترام به نوای داوودی را در خونم داشتم و دیگر معنای اشک های مادرم را می‌دانستم. چیزی که درونم را می‌جوشاند اما به قالب واژه در نمی‌آمد. آن خسروی خوشخوان، استاد محمدرضا شجریان بود.

در هفته‌ی انتهایی فروردین امسال، آلبوم جدید استاد شجریان،“آه باران” منتشر شد. بعد از هفته‌ای انتظار، دیروز این مجموعه‌ی ارزشمند به دستم رسید. مجموعه‌ای شامل ۷ قطعه دشتی است که بی‌شک زیباترین قطعه‌ی آن “آه باران” با شعری از شادروان فریدون مشیری است. نوازندگان مجموعه، فرهنگ شریف (تار)، فخری ملک‌پور(پیانو)، همایون شجریان(تنبک)، ارسلان کامکار(ویلن)، علی رحیمیان(ویلن)، علی جعفری پویان(ویلن)، سینا جهان‌آبادی(ویلن)، میثم مرودستی(ویولا)، سهراب برهمندی(ویولا)، کریم قربانی(ویلن‌سل)، ناصر رحیمی(فلوت)، ایمان جعفری‌پویان(کلارینت) و علی رزمی(تار) هستند. و چنانکه می‌بینید، در این مجموعه، از پیانوی ایرانی که معمولاً در کارهای استاد کم‌سابقه است، استفاده می‌شود. بیشینه‌ی قسمت‌های کار، یادآور سبک موسیقی رایج در زمان استاد بنان است. استاد شجریان که با ساخت سه ساز جدید، در بداعت و خلاقیت گوی سبقت از استادان موسیقی سنتی پیشین و همزمان خود را ربوده، بارها نشان داده نه تنها وحشتی از استفاده از اشعار نو ندارد، بلکه به زیبایی چندین شعر نو را ماندگار کرد. از شعر انقلابی “برادر شعله‌واره” تا “ای مهربان‌تر از برگ”با شعری از استاد شفیعی کدکنی و “فریاد”ها از اخوان ثالث و مشیری، تنها گوشه‌ای از ساختارشکنی استاد شجریان است. براستی موسیقی سنتی تا چه حد وام‌دار تحقیقات و مطالعات و آوازهای استاد شجریان است؟ مجموعه‌های گرانبهایی که هر یک چکیده‌ای از سال‌ها زحمت و مرارت استادان آهنگساز و آوازخوان این سبک فاخر است، یکجا در کارهای استاد شجریان نمود می‌یابد.

در روزهایی که موسیقی‌های بد و گوشخراش باب میل شده و محتوا جای خود را به واژه‌پرانی‌های گزافه داده، “آه باران” می‌آید تا هدیه‌ای ایرانی به گوش شرقی ما باشد. خبر خوب دیگر از خانواده‌ی شجریان، قرار اجرای کاری درباره‌ی “خلیج‌فارس” از همایون شجریان جوان است. کیست که “وطن” را شنیده‌باشد و سرتاسر لبریز از اشک و عشق نشود؟ همایون، با “قیژک کولی” و “خورشید آرزو” نشان می‌دهد در عین استقلال یافتن، دنباله روی خوبی برای پدرش هست. صدایی بسیار نزدیک به پدر و عمق و وسعت عالی صدای او نویدی است برای پرورش درخت تناوری دیگر در باغستان موسیقی ایرانی.

آه باران را می‌شنوم و می‌دانم از این پس باران در گوشم فریاد می‌کشد و من پا به پای قطراتش، همه باران می‌شوم. من کارشناس موسیقی نیستم، تنها مرا دلشده‌ای بگیرید که محو در صدای داوودی خوشخوان و ضرب انگشتان و نای خسروی مه‌رو می‌شود. فقط همین!

خوب سیزن سوم پریزن بریک هم به سلامتی تمام کردم. در انتهای این سیزن یک ترانه زیبا پخش می‌شود که راستش شنیدنش مقداری کنجکاوم کرد. خوشبختانه این روزها در عصر گوگل با چند جستجو و کلیک ناقابل می‌شود، به اطلاعات زیادی درست پیدا کرد. من هم جستجویی در اینترنت انجام دادم تا ببینم داستان این موسیقی زیبا از چه قرار است، نتیجه‌اش شد توضیحات زیر:

Crying یک تصنیف «راک اند ورل» است که به وسیله «روی اربیسون» و «جو ملسون» نوشته و به وسیله خود روی اربیسون اجرا شده است. (دیدن متن ترانه)

نخستین بار این ترانه در سال ۱۹۶۱ به صورت یک ترانه سینگل و روی یک صفحه ۴۵ دور، منتشر شد و پرفروش شد، طوری که دومین ترانه پرفروش پاپ در جدول شد. روی اربیسون در بیوگرافی خود می‌نویسد که این ترانه آمیزه‌ای از حس عاشقانه دلگداز و اجرایی اپرایی است.

روی اربیسون بعدا این ترانه را مجددا در دو آلبوم Crying (سال ۱۹۶۲) و A Black & White Night Live (سال ۱۹۸۸) قرار داد و اجرای مجدد کرد. (لینک مستقیم و غیرمستقیم با کیفیت پایین)

در سال ۱۹۸۷، ترانه Crying به صورت مشترک به وسیله اربیسون و «کی دی لنگ» اجرا شد و به عنوان یکی از قطعات ساندترک فیلم Hiding Out مورد استفاده قرار گرفت. این اجرای دو نفره برای این دو خواننده در آن سال جایزه گرمی را به ارمغان آورد. (لینک مستقیم و غیرمستقیم با کیفیت پایین)

در ساندترک فیلم معروف جاده مالهالند دیوید لینچ، نسخه اسپانیایی این ترانه با عنوان Llorando مورد استفاده قرار گرفته است. اجرای نسخه اسپانیایی را خواننده‌ای به نام «ربکا دل ریو» به عهده دارد. این همان ترانه‌ای است که در انتهای سیزن سوم پریزن بریک هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. Crying یکی از قطعات موسیقی متن فیلم Gummo هم است. (لینک مستقیم و غیرمستقیم با کیفیت پایین)

در سال ۲۰۰۲، ترانه Crying در تالار افتخارات جوایز گرمی مورد تجلیل قرار گرفت و در سال ۲۰۰۴، این ترانه به وسیله کارشناسان مجله رولینگ استون در رتبه ۶۹‌ام پانصد ترانه برتر همه تاریخ قرار داده شد.

کری آندروود که حالا یک خواننده موفق موسیقی کانتری به حاب می‌آید، نخستین بار این ترانه را در سیزن چهارم شوی تلویزیونی American Idol اجرا کرده بود. (لینک مستقیم و غیرمستقیم با کیفیت پایین)

در نظرسنجی‌ای که کانال پنج بریتانیا در سال ۲۰۰۶ برای انتخاب بهترین ترانه‌های «جدایی» انجام داد، این ترانه در مقام سیزدهم ایستاد.

خواننده‌های زیادی این ترانه را اجرای دوباره کرده‌اند، دان مکلین یکی از آنهاست، اجرای مجدد او در سال ۱۹۸۰ مدت‌ها در صدر پرفروش‌ترین ترانه‌های بریتانیا و در مقام پنجم موسیقی‌های پرفروش آمریکا ایستاد. (لینک مستقیم و غیرمستقیم با کیفیت پایین)

دانلود همه موسیقی‌ها با کیفیت بالا از رپیدشیر (۱۶٫۵ مگابایت)

دیدن تریلر یک فیلم باعث شد که این پست نوشته شود.

انگار همین دیروز بود که یکی از دوستان زنگ زد و من را دعوت کرد که با هم بنشینیم و «تایتانیک» را که تازه دستش آمده روی یک نوار VHS ببینیم. سال، سال ۹۷ بود و تب تاتانیک همه جا را گرفته بود. دیگر در کوچه و خیابان می‌توانستی خیلی‌ها را پیدا کنی که مثل دی‌کاپریو از وسط فرق باز کرده‌اند! ترانه اصلی فیلم را در همه جا می‌توانستی بشنوی، مجله‌های سینمایی و خانوادگی و زردنامه‌ها، همه پر شده بودند از عکس و توصیفات فیلم.

۱۱ سال بعد از تایتانیک، هنرپیشه‌های اصلی این فیلم یعنی «لئوناردو دی‌کاپریو» و «کیت وینسلت» در یک فیلم دیگر به نام  Revolutionary Road با هم هم‌بازی می‌شوند. فیلمی که البته اصلا شکوه ظاهری تایتانیک را ندارد و قرار است در ۲۶ دسامبر امسال، اکرانش شروع شود.

«سام مندس» -کارگردان فیلم «زیبایی آمریکایی»- کارگردانی این فیلم را برعهده دارد. این فیلم بر اساس یک رمان هم‌نام، نوشته «ریچارد ییتس» Richard Yates، ساخته شده است و کشمکش‌های یک زوج را در دهه ۵۰ به تصویر می‌کشد.

تریلر را می‌توانید با جستجویی ساده در یوتیوب و دیگر سایت‌های اشتراک ویدئو، پیدا کنید و ببینید.

اما در ویدئوی تریلر این فیلم، ترانه‌ای نسبتا قابل توجه شنیدم که من را واداشت، با جستجویی نام ترانه و خواننده آن را پیدا کنم.

ترانه اصلی فیلم Revolutionary Road، توسط «دیمیتری تیموکین» و «ند واشنگتن»، نوشته شده است، نام این ترانه Wild Is the Wind است و آنقدر محبوب از آب درآمده که بارها توسط خوانندگان مشهور بازخوانی شده است.

نخستین بار «جانی متیس» در سال ۱۹۵۷ این ترانه را برای فیلمی به نام Wild Is the Wind خواند، فیلمی که در آنتونی کویین یکی از بازیگران آن بود.

اما نسخه‌ای از ترانه که از آن در فیلم Revolutionary Road استفاده شده است، توسط «نینا سیمونه» خوانده شده است. Wild Is the Wind توسط خوانندگان مشهور دیگری مانند «باربارا استریسند»، «جورج مایکل» و«دیوید بووی» بازخوانی شده است که شنیدن هر یک از این اجراها، لطف خاص خود را دارد.

متن ترانه را می توانید در اینجا بخوانید. با دنبال کردن لینک‌ها، می‌توانید، نسخه‌های مختلف ترانه را دانلود کنید و بشنوید.