یک پزشک

وب‌سایت ناسا قسمتی دارد که در آن، هر روز، یک عکس زیبای نجومی را انتخاب و منتشر می‌کند. کمتر از دو ماه پیش، ناسا عکسی را منتشر کرد که بسیار جلب توجه می‌کرد، عکس پانورامایی که پهنه‌ای به اندازه همه آسمان شب را پوشش می‌داد. البته حتما باید عکس را به صورت زوم‌شده و در نمای بزرگ ببینید تا زیبایی آن را متوجه شوید.

بله! عکس زیبا بود. اما در وب‌گردی‌های شتاب‌زده، من و احتمالا بسیاری از افرادی دیگری که این عکس را دیدند، از این امر غافل شدند که این عکس زیبا چگونه و با چه تکنیکی گرفته شده است، آیا از عکس‌های هابل استفاده شده بود؟ یا عکس‌های تلسکوپ‌های بزرگ مستقر روی زمین در کناره هم چیده شده بود؟

اما این بار وقتی که یک سایت، مجددا به این عکس زیبا لینک داد، فرصتی کردم و توضیحات عکس را خواندم و متوجه شدم که خلق این عکس زیبا، جز با مشارکت ذهن‌های زیبا، ممکن نمی‌شد.

درنگ کنید! عکسی که اینجا می‌بینید با هزاران عکس زیبای نجومی که پیش از این دیده‌اید، تفاوت‌هایی دارد! این عکس نمادی از عشق، حاصل دو سال کار بی‌چشمداشت در دو کشور و دو نیمکره زمین و حاصل پیوند سه هزار عکس است.

در طی پروژه All-Sky Milky Way Panorama 2.0، سه هزار عکس جمع‌آوری شد و در کنار نهاده شد. دکتر ملینگر، شخصی که این پروژه را رهبری کرده است، پیش از این هم، در تلاشی دیگر، در سال ۲۰۰۱، پانورامایی دیگر را از آسمان تهیه کرده بود که در اینجا قابل مشاهده است.

این پروژه دو سال یعنی دقیقا از اکتبر ۲۰۰۷ تا آگوست سال ۲۰۰۹ طول کشید. عکس‌ها با استفاده از دوربین‌های SBIG STL-11000 گرفته شدند. محل گرفته شدن عکس‌ها آفریقای جنوبی، تگزاس و میشیگان بود. از لحاظ تکنیکی برای افزایش «دامنه پویایی» عکس‌های از ۱۲ بیت مرسوم به ۱۶ بیت، از سه زمان متفاوت نوردهی استفاده شد.

پردازش عکس روی یک سیستم مجهز به سیستم عامل کدباز محبوب یعنی لینوکس با پردازشگر  Core2 Quad انجام شد، این سیستم ۱۶ گیگ رم داشت. برای کالیبره کردن این عکس از تصاویر پایونیر ۱۰ و ۱۱ استفاده شد.

در اینجا نسخه تعاملی این عکس که قابلیت زوم کردن را هم دارد می‌توانید ببینید. نسخه کامل این عکس ۷٫۷ گیگ اندازه دارد و ۶۵۰ مگاپیکسلی است.

در این عکس، هر جرمی که از روی زمین با چشم غیر مسلح می‌توان دید، قابل رؤیت است، از منظومه‌ها گرفته‌ تا سحابی‌ها و از خوشه‌های ستاره‌ای تا میلیون‌ها ستاره منفرد.

جالب است که نمایش این عکس بزرگ در صفحه‌ای که معرفی شد، با استفاده از یک نرم‌افزار کدباز به نام IIPImage انجام شده است. اگر پانوراما می گیرید، بد نیست، این نرم‌افزار را تست کنید.

فارغ از جنبه‌های زیباشناختی و تکنیکی این عکس، دیدن مشارکت و کوشش و همیاری گروهی و مشاهده شکوه اپن سورس آدم را به‌راستی هیجان‌زده می‌کند.

خوب! بدیهی است که ادعایی در مورد فهم جنبه‌های تکنیکی این عکس چه در زمینه عکاسی و چه در زمینه رایانه‌ای و جنبه‌های اپن سورسش ندارم، پس در پایان، این پست را به دو دوست خوبم جادی و نعما روشن تقدیم می‌کنم و از این دو عزیز دعوت می‌کنم که اگر صلاح دانستند هر کدام از زاویه دید و تخصص خاص خود اطلاعاتی بیشتری در مورد این عکس به ما بدهند.

- در اینجا و اینجا می‌توانید جزئیات بیشتر و دقیق‌تری را در مورد این پروژه بخوانید.

- دیدن این ویدئو را هم توصیه می‌کنم.

————————————

- دکتر نعمای روشن عزیز، لطف کردند و در قسمت کامنت، مطلب تکمیلی خوبی نوشتند که پاسخی بود برای سؤالاتی که در ذهن داشتم. برای اینکه خوانندگانی که مطالب این وبلاگ را از طریق فید دنبال می‌کنند، بتوانند، نوشته ایشان را بخوانند، کامنت ایشان را در خود پست هم می‌آورم:

«عکاسی برای تهیه تصاویر موزاییک، برای افزایش دقت (رزولوشن پیکسلی) عکس انجام می گردد. اینکه الان می توانیم تا این حد بر روی تصویر جزئیات را تشخیص دهیم، معلول این روش کاری است.

دوربین مورد استفاده برای این پروژه، یک دوربین خاص است که برای عکاسی نجومی استفاده می‌شود. سنسور دوربین از نوع سی سی دی و با اندازه فول فریم بوده است. خروجی دیجیتال دوربین‌های دیجیتال از لحاظ عددی می‌تواند ۱۲ یا ۱۴ یا ۱۶ بیت باشد. اکثر دوربینهای جدید ۱۴ بیتی هستند و چند مورد نادر ۱۶ بیتی هم وجود دارد. اگر خروجی خام این دوربین‌ها را داشته باشیم ( و نه خروجی تبدیل شده به jpeg ) می‌توان با تمام این حجم اطلاعات (۱۲ بیت یا ۱۴ بیت در هر کانال رنگ)، کار کرد و آنها را پروسس نمود. پروسس اما در محیطهای ۱۶ بیتی انجام می‌شود و خروجی پروسسور نرم‌افزاری نیز ۱۶ بیت خواهد بود.

سنسورهای دیجیتال در ثبت محدوده نور ( از قسمتهای خیلی روشن تا قسمتهای خیلی تاریک) دچار محدودیت‌هایی هستند. برای رفع این محدودیت می‌توان فریم‌های متفاوت با نوردهی های متفاوت تهیه کرد و سپس با ترکیب آنها ( با روشهای مختلف که همگی الزاما “اچ دی آر” نیستند) به عکس‌هایی با وسعت نوردهی بالا دست یافت. در این پروژه نیز برای همین منظور از هر کادر سه فریم با نوردهی های مختلف، عکاسی شده است.

مساله آخر بحث پروسس این حجم اطلاعات است. برای پروسس در محیطهای ۱۶ بیتی همراه با ادغام‌هایی که در فوق شرحشان رفت ( یعنی هم ادغام عکسها در کنار هم و نیز ادغام فریم‌های مختلف نوردهی) نیاز به پروسسور قوی و بخصوص مقدار حافظه رم بسیار زیاد خواهد بود که می‌تواند یکی از مراحل بسیار سخت و وقت گیر چنین پروژه هایی باشد.»

مدتی است که اپرایی‌ها، در پی آن هستند که ویژگی‌ جالبی را به مرورگر خود اضافه کنند، ویژگی‌ای به نام Unite. به کمک این ویژگی شما می‌توانید عکس، موسیقی و یادداشت به اشتراک بگذارید و حتی وب‌سایت و فوروم و تقویم بسازید. خوب! مسلم است که در زمانه وب ۲٫۰ که همه چیز بر محور اشتراک می‌چرخد و سایت‌های متنوع اشتراک از پیش برای این کارها وجود دارد، پس اپرا با ویژگی Unite به دنبال چه چیزی است؟

تفاوت عمده در محل ذخیره‌سازی فایل‌هاست، محل ذخیره کلبیه فایل‌های به اشتراک‌گذاشته شده، هارد دیسک شماست! به عبارت دیگر Unite اپرا، کامپیوتر شما را به یک وب سرور تبدیل می‌کند.

بعد از دانلود نسخه جدید اپرا یعنی نسخه ۱۰٫۱۰، می‌توانید ویژگی Unite را تست کنید.

در نخستین گام شما باید در صورت تمایل این ویژگی را فعال ‌کنید، سپس، نام کاربری و پسوردی برای خود برگزینید، اپرا به شما آدرسی اختصاص خواهد داد که کاربران اینترنت می‌توانند با مراجعه به آن فایل‌های به اشتراک گذاشته را ببینند.

در زمان فعال‌سازی Unite، شما می‌توانید سرعت دسترسی دیگران را به کامپیوتر خودتان محدود کنید. برای ما که اینترنت با پهنای باند کم داریم، این محدودیت ضروری به نظر می‌رسد. همچنین شما می‌توانید اپلیکیشن‌های Unite را خود از دید دیگران پنهان کنید و یا رضایت بدهید که هر کسی بتواند آنها را ببیند. در همین زمان شما باید فولدری برای اشتراک فایل‌های مورد نظرتان درست کنید.

بعد از این مرحله، شما بسته به تمایل خود، می‌توانید اپلیکیشن‌های متنوعی روی Unite خودتان نصب کنید. چند نمونه از اپلیکیشن‌های Unite:

- Media Player: وقتی این اپلیکیشن را نصب کنید، می‌توانید از هر جا و هر سیستمی، فایل‌های موسیقی موجود در فولدر اشتراکی خود را پخش کنید. بنابراین دیگر مجبور نیستید که تکه‌های موسیقی مورد علاقه‌تان را وارد موبایل یا آی‌پاد خود کنید. البته شما می‌توانید پسورد دسترسی به این قسمت را به دوستانتان بدهید تا آنها بتوانند مستقیما به موسیقی‌ها منتخب شما گوش کنند. همچنین شما می‌توانید کلا پسورد این قسمت را بردارید تا «همه» به موسیقی‌های شما دسترسی داشته باشند.

- File Sharing و Photo Sharing، اپلیکیشن‌هایی هستند که اجازه دسترسی شخصی، گروهی یا عمومی به عکس‌ها و فایل‌های منتخب می‌دهد.

- اما File Inbox، اجازه می دهد که دیگران فایل به کامپیوتر شما آپلود کنند. خوب! مواظب باشید دوستانتان ویروس به شما هدیه ندهند!

- Stream media به شما اجازه پخش زنده و به عبارتی Stream کردن ویدئو و صدا می‌دهد.

Unite ، اپلیکیشن‌های جالب دیگری مثل وایت‌برد مجازی، توییتر شخصی، ثبت فعالیت‌های ورزشی، مدیریت کارهای روزانه دارد. اپلیکیشن Fridge، هم به دوستان شما اجازه می‌دهد برای شما یادداشت بگذارند.

Unite به درد ما نمی خورد! پس می‌بینید که با Unite کارهای جالبی می‌شود انجام داد. اگر ما دسترسی به اینترنت پرسرعت داشتیم، مسلما با Unite تجربه‌های جالبی می‌توانستیم داشته باشیم. محدودیت سرعت اینترنت، باعث می‌شود نتوانیم به درستی از Unite استفاده کنیم. ما حتی برای دسترسی مطمئن و سریع به فایل‌هایمان از سیستم‌های دیگر با استفاده Unite مشکل خواهیم داشت، چون کار با آن مستلزم روشن بودن همیشگی کامپیوتر و یک سیستم همیشه متصل به اینترنت با سرعت خوب است.

اما تصور می‌کنم، عدم امکان بهره‌وری از یک فناوری نو، نباید باعث شود که درباره آن کنجکاوی نکنیم و بر دانشمان درباره آن نیفزاییم. به علاوه ما این امکان را داریم که از Unite کاربران خارج کشوراستفاده کنیم و از فایل‌هایشان استفاده کنیم!

Unite بی‌شک تحولی در اشتراک فایل‌ها پدید خواهد آورد. حتی ممکن است، Unite به خاطر مسئله اشتراک فایل‌های مشمول کپی‌رایت، با چالش‌های جدی مواجه شود. البته در آن صورت محکوم کردن اپرا بسیار دشوار خواهد بود، چون همه فایل‌ها روی هاردهای کاربران خواهند بود!

Unite ، باعث ارتباط ساده‌تر و مستقیم‌تری بین کاربران خواهد شد، چرا که آنها دیگر نیازی به سایت‌های اشتراک فایل نخواهند داشت. برای نخستین بار در تاریخ وب، آنها می‌توانند تنها به یاری مرورگر اپرا، چت کنند، روی وایت برد مجازی طرح بکشند، عکس و فایل و موسیقی تبادل کنند و تماشا کنند.

Unite شاید نقطه مقابل فناوری cloud‌، باشد. در فناوری cloud‌ یا ابر صحبت از ذخیره فایل‌های کاربران بر روی سرورها است، در این فناوری کاربران تشویق می‌شوند که همه فایل‌های مورد نیاز خود را با استفاده از اینترنت پرسرعت روی سرورهای مرکزی آپلود کنند تا بتوانند از همه جا به آنها دسترسی داشته باشند. در فناوری ابر، حتی صحبت از پردازش ابری هم می‌شود. یعنی کاربرها به جای اینکه مجبور به نصب برنامه‌های کاربردی در کامپیوتر شخصی خود باشند، می‌توانند از برنامه‌های آنلاین استفاده کنند، مثلا برای پردازش عکس یا ویدئو یا ویرایش متون، از برنامه‌های آنلاین استفاده کنند. ایده ابر تا به آنجا پیش رفت که سر انجام گوگلی‌ها به این فکر افتادند که سیستم عامل اختصاصی خود را به نام کرومیوم به راه بیندازند، گوگل با این کار سیستم عامل را هم ابری کرد.

بنابراین Unite با ایده تبدیل مرورگرها و هارد کاربران به شبه‌سرور، می‌خواهد کار متفاوتی انجام بدهد. در دنیایی که در اطلاعات غوطه می‌خورد، مراد و هدف نهایی دسترسی به اطلاعات است، چه فرقی می‌کند که این کار با ابر باشد یا با Unite. Unite در سال‌های آینده در کنار دیگر شیوه‌های اشتراک، آلترناتیو جذابی خواهد شد.

اگر خودتان یا کاربر دیگری را می‌شناسید که Unite جالبی و پرمحتوایی دارد، لطفا معرفی کنید.

چندان سررشته‌ای از عکاسی ندارم، اما یکی از علایقم در دنیای وب، پیدا کردن عکس‌های تاریخی و بعد از آن، جستجوی داستان نهفته در پشت هر عکس است.

هنگامی که عکسی گرفته می‌شود،عکس، یک بازه زمانی و یک گستره محیطی را به ناگاه و برای همیشه، فریز می‌کند. می‌گویند که هر عکس به تنهایی، به اندازه هزار کلمه داستان در خود دارد، در این میان عوامل زیادی دست به دست هم می‌دهند و بعضی از عکس‌ها را برای همیشه جاودانه می‌کنند، بعضی از عکس‌ها نماد زمانه خود می‌شوند، بعضی از عکس‌ها، احساسات هنری‌مان را تحریک می‌کنند و دیدن بعضی از عکس‌ها، همیشه حس و حال نوستالژیکی در وجودمان برمی‌انگیزانند.

در این وبلاگ بارها در مورد عکس‌های تأثیرگذار تاریخ برایتان نوشته‌ام، اما در این پست می‌خواهم با جزئیات بیشتری در مورد یکی دیگر از این عکس‌های تأثیرگذار بنویسم.

«رابرت کاپا»، با نام اصلی «آندره ارنو فردیمن»، در اکتبر سال ۱۹۱۳ در بوداپست به دنیا آمد. او، پدر و مادری یهودی داشت، بعد از اینکه در سال ۱۹۳۲، به خاطر شرکت در تظاهرات ضد دولتی دستگیر شد، کشور زادگاهش را ترک کرد. کاپا گرچه، ابتدا دوست داشت، نویسنده شود، اما در برلین، عاشق هنر عکاسی شد. در سال ۱۹۳۳، با اوج گرفتن نازیسم، عرصه بر او تنگ شد و او مجبور شد نام مستعار «رابرت کاپا» را برای خود انتخاب کند.

او یکی از شاخص‌ترین عکاسان جنگ قرن بیستم است که در ۵ درگیری و مناقشه عمده شرکت کرد: جنگ‌های داخلی اسپانیا، جنگ اون چین و ژاپن، جنگ جهانی دوم، جنگ اعراب و اسرائیل، جنگ بین ارتش ملی ویتنام و نیروهای متحد فرانسوی.

کاپا، عکس‌های مشهور زیادی دارد و احتمالا شما پیش از این بعضی از عکس‌های مشهور رابرت کاپا را دیده‌اید، اما نام عکاس را نمی‌دانسته‌اید. برای مثال عکس‌های او از نبرد نورماندی یا عکس بسیار مشهور او از مرگ یک سرباز جمهوری‌خواه در جنگ داخلی اسپانیا، بسیار مشهور هستند.

رابرات کاپا، در سال ۱۹۴۷، یک آژانس عکاسی معتبر به نام آژانس عکاسی ماگنوم Magnum Photos را تأسیس کرد که که نخستین آژانس تعاونی با محدوده فعالیت جهانی برای عکاسان مستقل محسوب می‌شود.

داستان عکس مشهور کاپا
کاپا، از سال ۱۹۳۶ تا سال ۱۹۳۹، در اسپانایا به سر برد و از درگیری‌های جنگ داخلی اسپانیا عکس برمی‌داشت. کاپا به واسطه عکسی که در سال ۱۹۳۶ گرفت در سطح جهان معروف شد. حتما این عکس نمادین را که از صحنه فرو افتادن یک سرباز گرفته شده است، دیده‌اید:

اگر این عکس کسری از ثانیه دیرتر یا زودتر گرفته می‌شد، دیگر نمی توانست، چنین تأثیری داشته باشد. سرباز تیر خورده، در این صحنه در حالی که هنوز تفنگ را رها نکرده، با دستهای گشاده از هم، در حال افتادن بر روی دامنه‌ای پوشیده از چمن است. اما مدتی است که حرف و حدیث‌های زیادی در مورد این عکس در گرفته است و اصالت این عکس به چالش گرفته شده است.

این عکس نخستین بار در سپتامبر سال ۱۹۳۶، در مجله فرانسوی Vu و بعدها در مجله لایف، به چاپ رسید، با این عنوان: سقوط سرباز. کاپا ادعا می‌کرد که این عکس از صحنه مجروح شدن مرگ‌بار یک تفنگدار جمهوری‌خواه گرفته شده است. کاپا می‌گفت که عکس در جبهه Cerro Muriano در هنگام جنگ بین نیروهی ژنرال فرانکو و جمهوری‌خواهان گرفته شده است.

اما بر اساس بررسی‌های کارشناسان اسپانیایی، این عکس نه تنها در محل مورد ادعای کاپا گرفته نشده است، بلکه شاید این عکس صحنه‌سازی‌ای بیش نبوده است و این سرباز حقیقتا تیر نخورده باشد!

هم‌اینک نمایشگاه عکسی در موزه هنر بارسلونا با عنوان This is War در حال برگزاری است. با بررسی عکس کاپا و تطبیق آن با عکس‌هایی دیگر این مجموعه مشخص شده است که کاپا این عکس را در ۵۵ کیلومتر دورتر و در محلی گرفته است که در زمان گرفته شدن عکس، هیچ جنگی در آن جریان نداشته است.

کارشناسان اسپانیایی توانستند در چند عکس، مناظر کاملا مشابه از دامنه‌ها، خانه‌های روستایی و جاده پیدا کنند و که مطابقت کامل با عکس کاپا داشت و به این ترتیب پی به محل گرفته شدن عکس بردند. اینجا را ببینید.

جنگ‌های داخلی اسپانیا بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹، ملت اسپانیا را به دو جناح تقسیم کرد و جان پانصد هزار نفر را گرفت.

مناقشه بر سر اصالت این عکس، چیزی نیست که به تازگی شروع شده باشد. از ۲۵ سال پیش مرکز بین‌الملیی عکاسی که توسط برارد کاپا بنیان گذاشته شده است، با منتقدان دیگر درگیر بوده تا به اصالت عکس را ثابت کند. حتی فیلم مستندی با عنوان The Shadow of the Iceberg هم در مورد جنبه‌های محتلف این عکس ساخته شده است. مشخص نبودن زخم بر روی بدن سرباز هم چیزی بود که پیش از این، شک و تردید در مورد این عکس را برانگیخته بود.

اما گذشته از این عکس، کمتر کسی پیدا می‌شود که هنر عکاسی کاپا را تحسین نکند و یا شکی در بزرگی او و رویجه ضد فاشیستی‌اش داشته باشد.

یک سخن قصار از کاپا سرلوحه بسیاری از عکاسان جنگ است: «اگر عکس‌هایتان به اندازه کافی خوب نیستند، به خاطر این است که به اندازه کافی به سوژه نزدیک نبوده‌اید.»

خود کاپا هم با اعتقاد به همین سخن خود وقتی در ویتنام در سال ۱۹۵۴ مشغول عکاسی بود، با رفتن روی یک زمین آلوده به مین، جان خود را از دست داد.

عکس‌هایی که کاپا در جریان نبرد نورماندی گرفته است، هم شهرتی جهانی دارند:

حتما متوجه محو بودن و فوکوس نبودن این عکس‌های شده‌اید. گرچه در روزهای نخست و بعد از چاپ این عکس‌های در لایف، تصور می‌شد که علت فوکوس نبودن عکس‌ها، لرزش دست‌های عکاس است، اما بعدا مشخص شد که اشتباه دستیار او در تاریکخانه منجر به به نابودی تعداد زیادی از عکس‌های او در این روز شده است. از بین انبوه عکس‌هایی که در این روز گرفت، تنها ۸ فریم، ظاهر شدند و همین عکس‌های هم آنقدر تأثیرگذار شدند که هر وقت از D Day یاد می‌کنیم، ناخودآگاه به یاد آنها می‌افتیم.

سه عکس دیگر از کاپا:

کشاورزان آلمانی از خانه‌های سوخته‌شان فرار می‌کنند

تعظیم هیچکاک به اینگرید برگمن! عکسی کمتر دیده شده.

ارنست همینگوی در بیمارستان – شاید در حال ریختن طرح رمان وداع با اسلحه بر اساس شخصیت سرپرستار «اگنس هانا وان کورفسکی»!

گالری عکس‌های کاپا را در اینجا ببینید.

در این پست، در مورد عکس مشهوری نوشتم که بررسی کارشناسی آن، اصالتش را زیر سؤال برده است. در یکی از پست‌های بعدی در مورد عکس‌های مشهوری می‌نویسم که گرچه شکاکان خواسته‌اند، به یاری آنها اصالت یک رویداد مهم علمی را زیر سؤال ببرند. اما در نهایت توفیقی نیافته‌اند!