یک پزشک

تاریخ تمایل دارد که تنها حوادث و رویدادهای مهم را به خاطر بیاورد و از بازگویی کشمکش‌های روزانه سر باز زند. حتی اگر گاهی خاطرات روزانه، به یاد آورده شوند، این حوادث فقط بیانگر کارها و اعمال شخصی هستند و بازتابی از تعاملات یک فرد با جامعه نیستند. ولی با رسانه‌های اجتماعی اینترنتی، حوادث روزمره به آسانی در دسترس قرار می‌گیرند و این اطلاعات آرشیو شده، نشان‌دهنده تعاملات ما با هم، خواهند بود.

به یاری رسانه‌های اجتماعی برای نخستین بار در تاریخ، تعاملات روزانه بین مردم به صورت دائمی، ضبط می‌شود و به صورت اطلاعات قسمت‌بندی شده و سازمان‌یافته، قالب‌بندی می‌شوند. همین موضوع پی‌آمدهای گسترده‌ای در شیوه ضبط تاریخ پدید خواهد آورد. این تحولات را می‌توان در ۵ بخش تقسیم‌بندی کرد:

۱- هر کسی می‌تواند بفهمد که شما در یک روز به خصوص چه کار می‌کردید و چگونه بودید: شاید تا به حال دقت نکرده باشیم که توییت‌های ما در توییتر یا کوتاه‌نوشت‌های ما در دیگر سرویس‌های «میکروبلاگینگ» با گذشت زمان چه کاربردهای جالبی می‌توانند پیدا کنند. تصور کنید که ۲۰ سال بعد همین کوتاه نوشت‌ها چه ارزشی پیدا خواهند کرد.

شما می‌توانید به ۲۰ سال قبل برگردید و خاطرات دو دهه قبل را مرور کنید و از به یادآوری لحظات خوش گذشته لذت ببرید: در آن هنگام، در این دفترچه خاطرات آنلاین باارزش، چیزهای جالبی می‌توان پیدا کرد: غذایی که خورده‌اید، اشخاصی که دوستشان داشته‌اید یا از آنها متنفر بوده‌اید، گل زیبایی که دیده‌اید یا احتملا تیمتان خورده! و برداشت لحظه‌ای‌تان از یک حادثه روزانه و …

این دفترچه خاطرات آنلاین همچنین می‌تواند ابزاری در دست پژوهشگران علمی و تاریخی برای تحقیقاتشان باشد و یا وسیله‌ای برای شیطنت و یادآوری کارهای احمقانه شخصی که ۲۰ سال بعد به شخصیت مهمی تبدیل شده!

بنابراین توییت‌هایی که خطاب به یک شخص خاص می‌نویسید، صرفا پاسخ‌هایی خطاب به یک شخص نیستند، بلکه با گذر زمان بخشی از تاریخ به حساب خواهند آمد.

۲- رسانه‌های اجتماعی ابزاری برای تحلیل اجتماعی تاریخ: فهم درست از پدیده‌های تاریخی، چیز ساده‌ای نیست. آدم یا باید یک دوره تاریخی را شخصا تجربه کند یا مثلا برای ارزیابی درست دوره زمامداری یک رئیس جمهور، دنیایی از کتاب‌ها و اسناد و سخنرانی‌های آن رئیس‌جمهور را مطالعه کند. به علاوه دست آخر پیدا نیست که با مطالعه همه این اسناد، درک درستی از علایق و سلیقه‌ها و برداشت‌ها و انگیزه‌های توده مردم، در یک بازه زمانی خاص به دست آورد.

ولی به یاری توییتر، فیس‌بوک، وبلاگ‌ها و انجمن‌های اینترنتی و همچنین بررسی موضوعات جستجو شده توسط مردم در موتورهای جستجوی اینترنتی، تاریخ‌نویسان آینده مجهز به ابزار متفاوتی خواهند شد که این روند را تغییر خواهد داد. این اطلاعات به صورت آرشیوشده و سازمان‌یافته در دسترس این محققان خواهند بود.

۳- رسانه‌های اجتماعی، تاریخ را به یک علم کاربردی مبدل خواهند کرد: شاید خوانده باشید که گوگل با همکاری دولت ایالات متحده، با استفاده از تحلیل جستجوهای اینترنتی مردم در مورد علایم و درمان‌های بیماری آنفلوآنزا، سرویسی به راه انداخته که همه‌گیری آنفلوآنزا را پیش‌بینی می‌کند. نسخه عمومی این سرویس را می‌توانید در اینجا ببینید.

اما چنین کاربرد بدیعی در آینده، محدود به پیش‌بینی همه‌گیری آنفلوآنزا نخواهد ماند. در آینده و یا اصلا همین امروز، دیگر لازم نیست، سیاستمداران برای پی بردن به دغدغه‌های مردم باواسطه یا بی‌واسطه در بین مردم حضور یابند. کافی است رسانه‌های اجتماعی را مطالعه کنند، توییت‌هایشان را تحلیل کنند و یا با بررسی محور غالب جستجوهای اینترنتی آنها پی به خواسته ها و انتقادات آنها ببرند.

چنین کاربردی، حقیقت را برهنه، و نه به صورت تغییرداده شده یا لعاب‌کاری شده، در دسترس کسانی قرار خواهد که «می‌خواهند» بفهمند!

۴- رسانه‌های اجتماعی، جایی برای مخفی شدن باقی نخواهند گذاشت: فرض کنید که کسی الان دوره نوجوانی خود را طی می‌کند و فعالانه وبلاگ می‌نویسد، توییت می‌کند، با دوستانش در فیس‌بوک یا دیگر شبکه‌های اجتماعی تعامل می‌کند، اظهار نظرهای گاه تند و تیزی می‌کند و در مورد عادات و برداشت‌های لحظه‌ای‌اش می‌نویسد، آیا چنین اطلاعاتی چند دهه بعد که او به مقام مهمی رسیده است، نمی‌تواند اسلحه‌ای علیه خود او باشد؟!

دهه‌ها بعد، هر رندی می‌تواند عادات مضحک کنونی او را پیدا کند، برداشت‌های نادرستش را به عموم مردم گوشزد کند، خطاهای کوچکش را جمع‌آوری کند. چند دهه بعد معلوم نیست که دوستان صمیمی آنلاین کنونی ما چه کسانی خواهند شد!

۵- جنگ اخلاقی در مورد نحوه به‌کارگیری اطلاعات به دست آمده از رسانه‌های اجتماعی: پیداست که اطلاعاتی که در آینده با تحلیل رسانه‌های اجتماعی به دست خواهند آمد، کاربردی دوگانه خواهند داشت. در عین حال که این اطلاعات می‌توانند با گوشزد کردن اشتباهات تاریخی، وسیله‌ای پیشگیری‌کننده برای عوام و خواص باشند و با وجود اینکه تاریخ‌نگاری را متحول خواهند کرد، می‌توانند اسلحه‌ای برای تضعیف اشخاص باشند.

جمله قصاری در مورد تاریخ هست که می‌گوید: «تاریخ به وسیله فاتحان نوشته می‌شود»، اما فناوری نحوه نگاشته شدن تاریخ را سالهاست که تغییر داده است، تاریخ دیگر به وسیله رایانه ها و کاربران عادی اینترنت نوشته می‌شود. به عبارت دیگر، همانگونه که نشریات چاپی و نوشتاری، روند ثبت تاریخ و تاریخ‌پژوهی را متحول کردند، رسانه‌های اجتماعی هم روند ثبت و ضبط تاریخ را متحول کرده‌اند و خواهند کرد.

+ ترجمه و بازنویسی آزادی از اینجا

پیش گفتار: این مطلب توسط نویسنده وبلاگ یه وجب خاک اینترنت نوشته شده است که با توافق به عمل آمده در وبلاگ ۱پزشک گرامی برای اولین بار منتشر می شود. امیدوارم که خوانندگان خوب این وبلاگ از این مطلب استفاده کافی ببرند.

اصطلاح “به عنوان سرویس” در چند سال اخیر و با ورود وب ۲ محبوبیت بیشتری بین نویسندگان وبلاگها و همین طور موسسان شرکتها و استارتاپها داشته است. دهه گذشته میلادی، دهه کلنجار رفتن با سیستمهای عامل مایکروسافت و بعضا اپل بود و نصب نرم‌افزارهای جور و واجور. تمامی نرم‌افزارها می بایست نصب می‌شدند. عدم سازگاری بین سیستم عاملهای مختلف و بسیاری مشکلات دیگر، باعث کلافگی کاربر کامپیوتر می‌شد.

با ورود به هزاره، دنیا رنگ دیگری گرفت. وب در حال تحول بود که حبابش ترکید و همین ترکیدن حباب سرمایه‌گذاری‌های بی حد و نصاب باعث شد که چشمهای بسیاری باز شود و از خواب بیدار شوند. وب، شروع به تکاپو کردن کرد و جایش رو بیش از پیش در بین کاربران باز کرد. در همین بین بود که اصطلاح وب ۲/۰ به عنوان سردمدار یک تحول در دنیای وب به کار گرفته شد. دنیایی که در آن تعامل کاربران مهم بود و نه وبمسترهای بدون ارتباط و خشک و پشت صحنه یک وب سایت اینترنتی. مردم می‌خواستند با هم تعامل داشته باشند، عکس، فیلم و خواسته‌ها و علاقه‌مندی‌هایشان را به اشتراک بگذارند و با راه اندازی سرویس‌هایی مثل فلیکرو یوتوب و تویتر، اینترنت جز لاینفک دنیای مدرن شده است.

امروزه دیگر کسی حوصله سر و کله زدن با نرم‌افزار را ندارد. امروزه به یمن سرویس‌های زیاد وب دویی همه چیز را بر روی وب می خواهیم. می‌خواهم عکسی رو ویرایش کنم، بسیار خوب بر روی وب می‌توانم انجام دهم، می‌خواهم نقاشی بکشم، این سرویس هم هست، می خواهم داستانهای کمیک بکشم و یا جلوه‌های ویژه ساده بصری به تصویرم بدهم، آن هم بر روی اینترنت موجود است و بسیاری از سرویسهای وب ۲ مجانی هستند.

در این میان مقاله‌ای ندیدم که به اصطلاح “اکس به عنوان سرویس” پرداخته باشد. جای حرف اکس مجهول، می‌شود حرفهایی گذاشت که معنای بسیار متفاوتی می دهد اما همه در یک چیز مشترکند. همه بر روی وب هستند و وابسته به کامپیوتر شخص و یا سیستم عامل او نیستند و شما تنها نیاز به یک مرورگر اینترنتی دارید تا کارتان راه بیفتتد.
SaaS(Software as a Service): “نرم افزار به عنوان خدمات” زمانی اطلاق می شود که سایتی یک سرویس وب رو ارائه می دهد و دیگر شما نیاز به نصب یک نرم افزار بر روی کامپیوتر خود ندارید. مثلا فرض کنید می خواهید یک فایل با پسوند ورد رو تبدیل به پی دی اف کنید. خب یک سایت می‌آید و می گوید فایلت رو برای من بفرست و من برایت فرمت تبدیل شده رو می‌فرستم و مجانی! به همین سادگی دیگر شما نیاز به دنبال نرم افزار گشتن و نصب آن و کرک آن برای تبدیل یک فرمت نوشتاری به دیگری نیستید.

DaaS(Development as a Service): “برنامه نویسی به عنوان خدمات”، سرویسی هست که بعضی سایتها ارائه می‌دهند برای راحتی برنامه‌نویسها و یا درست کردن فضایی که به صورت گرافیکی و بصری بشود خیلی راحت یک برنامه نوشت. مثلا تصور کنید من می‌خواهم برنامه‌ای بنویسم که مدیریت امور مشتریان من را در دست بگیرد و اطلاعات کمی هم راجع به برنامه نویسی دارم. اگر به سبک قدیمی به خواهم کار کنم می‌بایست نرم‌افزارهای برنامه‌نویسی، پلاگین‌ها و افزونه‌های مربوطه و یک نرم افزار پایگاه داده را بر روی کامپیوتر نصب کنم که در بسیاری موارد واقعا دردسرساز است. حال آنکه شرکتهایی هستند که این رو به صورت بسیار ارزان و یا رایگان در اختیار شما قرار می‌دهند و شما می‌توانید در عرض چند ساعت و یا دقیقه، برنامه خود را آماده داشته باشید و به صورت گرافیکی آنچه را می خواهید درست کنید و همه اینها بر روی وب انجام می شود. شما فقط نیاز به یک مرورگر دارید!

GaaS(Game as a Service): بازی به عنوان خدمات، نوع دیگری هست که به جای نصب کامل یک نرم افزار بازی، وارد دنیای وب می‌شوید و در وب بازی می‌کنید. بسیاری از بازی‌های دست جمعی و تفرحی کلاسیک به این صورت هستند. مثلا سایتهای حرفه‌ای شطرنج رو در نظر بگیرید. شما دیگر نیاز به نصب نرم افزار شطرنج و بازی ندارید، بلکه این سایتها به رایگان و یا با اشتراک ارزان، محیطی را برای شما به وجود می‌آورند که بتوانید در آن به بازی مورد علاقه خود بپردازید. اخیرا با افزایش قدرت تکنولوژی پیرامون آنالیز بهتر اطلاعات تصویری و صوتی بر روی فلش، شاهد آن هستیم که بازی‌های دست جمعی با کیفیت بالا که نیاز به پردازش گرافیکی قوی هم دارند، آنلاین بازی می شوند. طبیعتا اینترنت پرسرعت حرف اول را برای ایجاد چنین ارتباطهایی می‌زند.

در آینده نزدیک اصطلاحات بیشتری راجع به خدمات وبی رایج خواهد شد و با رشد روز افزون اینترنت پرسرعت، کامپیوترها در بسیاری از کاربردهای معمولی تبدیل به ماشین محاسباتی سبک می شوند چرا که اکثر محاسبات بر روی سرور اینترنتی صورت خواهد گرفت و این یعنی نیاز به سخت افزار کمتر و ارزان شدن قیمت آنها برای کامپیوترهای کاربران معمولی اینترنت و وب.

در بین سایت‌های لینک‌دهی جمعی خارجی، دلیشس بیشتر از همه بین کاربران ایرانی طرفدار دارد. اما بد نیست، گاهی جایگزین‌هایی را هم تست کنیم، به خصوص که دسترسی به دلیشس برای بسیاری از مشترکان ممکن نیست!

امروز فرصتی پیش آمد و توانستم Diigo را تست کنم، Diigo همه همه خصوصیات خوب دلیشس را دارد، یعنی می‌توانید خیلی راحت به صفحات جالب وب با Diigo لینک بدهید. و یک لینکدونی یا «لینک‌رول» برای نمایش لینک‌های جالبی در وبلاگتان بسازید، خروجی فید خوبی هم دارد.

اما امکانات و ویژگی‌هایی که Diigo دارد، فراتر از اینهاست. برای تست کردن امکانات Diigo بهتر است، اول در آن ثبت‌نام کنید و بعد تولبار آن را نصب کنید تا خودتان شاهد ویژگی‌های خوبی آن باشید.

به صورت خلاصه می توان گفت که Diigo لینک‌دهی را هم از لحاظ شخصی و هم از لحاظ اجتماعی، بسیار پیشرفته‌تر می‌کند:

۱- لینک دادن: کافی است روی آیکون آن در تولبار کلیک کنید، پنجره‌ای که به سرعت باز می‌شود، ما را یاد دلیشس می‌اندازد:

۲- با Diigo می‌توانید، جملات کلیدی یک صفحه اینترنتی را «های‌لایت» کنید، تا هم خودتان در بازدید احتمالی بعدی، ان جملات را گم نکنید و هم دوستان شما در Diigo متوجه آن عبارات کلیدی شوند. برای نخست با موس، جملات مورد نظر را انتخاب کنید و بعد روی آیکون های‌لایت در تولبار کلیک کنید.

۳- با Diigo می‌توانید، نظر خود را در مورد یک مطالب یک صفحه بنویسید، این نظر را می‌توانید به صورت خصوصی منتشر کنید یا به طور عمومی.

۴- با Diigo می‌شود، به آسانی لینک یک صفحه را به توییتر و فیس‌بوک فرستاد.

۵- با Diigo می‌شود، لینک یک صفحه را برای دوستان ایمیل کرد.

۶- با Diigo می‌شود، لینک یک صفحه را به وبلاگ ارسال کرد.

۷- با Diigo می‌شود، برای سایر دوستان در Diigo پیام خصوصی فرستاد.