معرفی کتاب: آدم بدشانس

آدم بدشانس، مجموعه داستان کوتاهی است، نوشته «آلبرتو موراویا» با ترجمه «مژگان مهرگان». با هم مقدمه کتاب را می‌خوانیم:

«این ‌کتاب‌، جلد دوم از داستان‌های رمی است ‌که برای نخستین بار به چاپ می‌رسد و جلد اول آن نیز با عنوان «‌من ‌که حرفی ندارم‌» (‌چاپ سوم‌، چاپ اول ‌کتاب خورشید) در اردیبهشت ماه ١٣٨۶ منتشر شد.

رم‌، یا به قول لاتینی‌ها اوج دنیا (caput mundis) و به قول دیگر، جاودانه‌شهر که (cittéctcrna) تمام راه‌ها به آن ختم می‌شده‌اند، از همان زمـانه بـاستان تـا به امروز مورد توجه شاعران و نویسندگان بـوده است‌، از پـتروینوس و هـوراس رم باستان گرفته تا دانته سده‌های میانه‌، لئوپاردی و جوآکینو بلی‌، شاعرگویش رمی سده نوزدهم و آلبرتو موراویای سده بیستم‌. موراویا انگیزه رم‌نویسی‌اش را «بلی» شاعر می‌داند و می‌گوید: «‌او رم و مردمان سده نوزدهمی‌اش را به نظم درآورد و من رم و مردمان سده بیستمی‌اش – به‌ویژه بعد از جنگ جهانی دوم – را به نثر.»

امّا رم و رمی‌های امروزی نه آنانی هستند که بلی ‌گفته و نه همانانی ‌که در داستان‌های رمی دهه چهل و پنجاه موراویا می‌بینیم‌. ان آدم‌ها دیگر در جامعه امروز ایتالیا حتی حضور فیزیکی هـم ندارند: شاید هم ژنتیکی عوض شده بـاشند! ان آدم‌هـای حـاشیه‌ای داستان‌های رمی‌، امروزه جایشان را داده‌اند به مهاجرانی که اصـطلاحاً و احـتمالا به‌تحقیر ‌«خارج از جامعة مشترک اروپایی‌» خطاب می‌شوند و پلاس‌اند در رم‌. چرا که اروپاییزه ‌شدن در دستور کار است‌. ملی‌گرایی دارد به ‌تدریج جایش را به اروپایی‌گرایی می‌دهد، شاید هم تاکنون داده باشد. بنابرایـن‌، امـروزه داستان‌های رمی می‌تواند حتی در ردیف آثار تاریخی به جا مانده از گذشته به حساب آیند، با همان جذابیت‌های خیره‌کننده‌ای که در قدرت روایتگری موراویا جلوه می‌کند»

آدم بدشانس، مجموعه داستان‌های رمی
نوشته: آبرتو موراویا
ترجمه مژگان مهرگان
کتاب خورشید
۲۹۵ صفحه -۳۵۰۰ تومان

فضای داستان‌های همان طور که خواندید در اروپای بعد از جنگ جهانی دوم می‌گذرد، داستان‌ها بسیار ساده و صمیمی و سرخوشانه روایت می‌شوند و در آنها، غالبا از تکنیک غافلگیری پایانی برای ایجاد یک فضای طنزآلود استفاده می‌شود.

فکر می‌کنم این کتاب، انتخاب خوبی باشد برای کسانی که بعد از خستگی کار روزانه قصد دارند، آخر شب، قبل از خواب، چیزی بخوانند و لذت ببرند.

بیوگرافی: آلبرتو موراویا با نام اصلی آلبرتو پینکرله در ۲۸ نوامبر سال ۱۹۰۷ به دنیا آمد. موراویا نام هنری او، نام پدربزرگ مادری این نویسنده است. وی یکی از رمان‌نویسان پیشروی ایتالیا در قرن بیستم محسوب می‌شود. بن‌مایه رمان‌های او مسائل مربوط به جنسیت، از خودبیگانگی و اگزیستانسیالیسم هستند.

موراویا بیشتر به سبب یکی از رمان‌های ضد فاشیستی‌اش به نام Il Conformista (دنباله‌رو) مشهور است. برناردو برتولوچی بر اساس این رمان در سال ۱۹۷۰ فیلمی درست کرد. کارگردانان مشهور و شناخته‌شده‌ای همچون ژان لوگ گودارد، ویتوریو دسیکا و دامیانو دامیانی هم از جمله کسانی هستند که اقتباس سینمایی از آثار وی دارند.

موراویا در شهر رم در یک خانواده طبقه متوسط یا وضعیت اقتصادی خوب به دنیا آمد. پدر یهودی او -کارلو- آرشیتکت و نقاش بود و مادرش-ترزا ایگینیا دی مارسانیچ- کاتولیک بود.

موراویا در کودکی نتوانست تحصیلا معمول دبستان را به پایان برساند، چرا که در ۹ سالگی به بیمارس سل استخوان مبتلا شد و پنج سال به همین خاطر زمین‌گیر شد. او در این مدت سه سال را در خانه به سرآورد و دو سال در یک آسایشگاهی در شمال ایتالیا زندگی کرد.

موراویا پسر باهوشی بود و اوقات خود را وقف مطالعه آثار ادبی از نویسندگان می‌کرد. داستایوسکی، جویس، آریستو، گولدونی، شکسپیر و مولیر از جمله نویسندگان مورد علاقه او بودند. او در این مدت فرانسوی و آلمانی اموخت و اشعاری به هر دوی این زبان‌ها نوشت.

در سال ۱۹۲۵، او آسایشگاه را ترک کرد و به بریکسون رفت، جایی که نخستین رمانش را با عنوان بی‌اعتنایان Gli Indifferenti نوشت. این رمان در سال ۱۹۲۹ با هزینه شخصی او منتشر شد. منقدان رویکرد خوبی به این رمان داشتند و آن را نمونه‌ای قابل تقدیر از اثار تخیلی روایی به حساب آوردند. داستان این رمان تحلیل واقع‌گریانه سقوط اخلاقی مادری از طبقه متوسط و دو فرزندش است.

از سال ۱۹۲۷ او به عنوان یک روزنامه‌نگار در مجله ۹۰۰ شروع به کار کرد، در این مجله نخستین داستان‌های کوتاه او منتشر شد. داستان های کوتاهی مثل: روسپی خسته، جنایت و باشگاه تنیس، دزد کنجکاو و توهم.

طی سال‌های بعدی او به همکاری با نشریات دیگر پرداخت و دو نشریه ادبی هم تأسیس کرد.

سال‌های منتهی به آغاز جنگ جهانی دوم، دوره سختی برای موراویا بود، چرا که دولت فاشیست ایتالیا نشریات را تحت فشار زیادی قرار داده بود. در سال ۱۹۳۵ موراویا به آمریکا رفت تا در یک سری سخنرانی درباره ادبیات ایتالیا شرکت کند.

موراویا در سال ۱۹۳۷، کتابی با عنوان فریب یا L’imbroglio منتشر کرد. موراویا برای این که کتابش به تیغ سانسور گرفتار نشود، این متاب را به صورت تمثیلی و سورئالیستیک نوشت. در سال ۱۹۴۱، دولت فاشیست، چاپ دوم کتاب جشن با نقاب La Mascherata را توقیف کرد و بعدا او را مجبور کرد با نام مستعار بنویسد. در همین سال او به رمان‌نویسی به نام السا مورانته ازدواج کرد.

در سال ۱۹۴۴ بعد از آزادی رم، او به این شهر برگشت و با همکاری یکی از دوستانش دو روزنامه منتشر کرد. از این زمان بعد بر شهرت و محبوبیت او پیوسته افزوده می‌شد. بعضی از کتاب‌های او در این دوره شامل این موارد هستند: زن رمی La Romana ، سرپیچی La Disubbidienza، عشق نکاحی و داستان‌های دیگر L’Amore Coniugale e altri racconti  و همنوا Il Conformista.

موراویا در سپتامبر سال ۱۹۹۰ در آپارتمانش در رم درگذشت.

لیستی از آثار او را می‌توانید در اینجا ببینید.

این هم داستان کوتاهی از این کتاب با عنوان «قیافه شارلاتان» که دیشب خواندم:

معرفی کتاب: به من دروغ نگو

«ژورنالیسم حقیقتا واقع‌نگر و فارغ از پیش‌داوری، ژورنالیسمی است که نه فقط امر واقع را به درستی بیان می‌کند، که معنا و مفهوم رویدادها را نیز به درستی درمی‌یابد. این گزاره نه فقط امروز قانع‌کننده است، که از بوته آزمایش زمان نیز با موفقیت به درخواهد آمد.»
ت. د. آلمن

جان پیلجر، استاد دانشگاه کورنل، روزنامه‌نگار کاوشگری که پروفسور نوام چامسکی، مقالات، کتاب‌ها و فیلم‌های مستندش را «مشعل نور و هدایت» و روشنگری‌هایش را «همواره الهام‌بخش» خوانده، و پیش از این، کتاب «اربابان جدید جهان» از وی منتشر شده است، این بار از میان کارهای دیگران، بهترین نمونه‌های گزارشگری کاوشگرانه و افشاکننده ۶۰ سال اخیر را برگزیده و در کتاب «به من دروغ نگو» با عنوان اصلی Tell Me No Lies: Investigative Journalism and its Triumphs عرضه کرده است. وی تا کنون برای کارهایش بیش از بیست جایزه از جمله دو بار جایزه «ژرنالیست سال» (بالاترین جایزه ژرنالیستی بریتانیا)، «جایزه صلح رسانه‌ها»، از سازمان ملل متحد، جایزه اسکار برای گزارش‌های تلویزیونی، جایزه Emmy برای گزارش‌های تلویزیونی و جایزه «گزارشگران بدون مرز» از فرانسه را دریافت کرده است.

همان‌طور که تی. دی. آلمن، روزنامه‌نگار آزاد آمریکایی و افشاکننده «جنگ پنهان» سازمان سیا علیه کشور لائوس، می‌گوید، این کتاب نه فقط مجموعه‌ای از درخشان‌ترین نمونه‌های گزارشگری که نیز فراخوانی به اندیشه و عمل برای همه آنانی است که به جهانی استوار بر پایه‌های شرافت و عدالت برای نوع بشر می‌اندیشند.

نسخه اصلی این کتاب به زبان انگلیسی حاوی ۲۸ مقاله در بیش از ۶۰۰ صفحه است. اما در ترجمه فارسی ۱۱ مقاله ترجمه شده است و ترجمه سایر مقاله‌های به فرصتی دیگر موکول شده است.

لیست مقالات:
- داخائو، نوشته مارتا گلهورن، سال ۱۹۴۵
- طاعون اتمی، نوشته ویلفرد برچت، سال ۱۹۴۵
- قتل عام در مای لای، نوشته سیمور هرش، سال ۱۹۷۰
- پیش‌نویس طرحی برای سلطه جهانی (سرود دیک چنی برای آمریکا)، نوشته دیوید آرمسترانگ، سال ۲۰۰۲
- جنگ آرام، تحریم‌های اقتصادی در حکم سلاح کشتار جمعی، نوشته جوی گوردون، سال ۲۰۰۲
- اسناد تیمور، نوشته برایان توهی و مارین ویلکینسون ، سال ۱۹۸۷
- تروریست‌ها (درباره کشتار صبرا و شتیلا)، نوشته رابرت فیسک، سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۱
- در محاصرهع نوشته خانم امیره هس، سال ۱۹۹۶
- دنیای وارونه، نوشته ادواردو گالئالو، سال ۱۹۹۸
- ملتی که خوراکش، غذای فوری است، نوشته اریک اشلوسر، سال ۲۰۰۱
- پوشش رسانه‌ای اسلام، نوشته ادوراد سعید

به من دروغ نگو
ترجمه مهرداد شهابی و میرمحمد نبوی
۴۰۰ صفحه
۴۸۰۰ تومان
نشر اختران

صفحاتی از نسخه اصلی کتاب را می‌توانید در سرویس کتاب گوگل، در اینجا بخوانید.

دل سگ

اینترنت عالم غریبی است، گاهی آدم در اینترنت دنبال یک عکس یا پاسخی کوتاه، برای یک سؤال می‌گردد و تصادفی به چیزهای جالب‌تری می‌رسد.

امروز می‌خواستم کتاب «دل سگ» بولگاکف را در وبلاگ معرفی کنم و دنبال یکی دو عکس بودم که متوجه جنبه‌ جالبی از زندگی این نویسنده شهیر روسیه شدم. برایم خیلی جالب بود که بولگاف یک پزشک بوده است و بعد از فارغ‌التحصیل شدن و مدتی اشتغال به طبابت، پزشکی را به منظور پرداختن به نویسندگی رها کرده است. قطعا همان دوره نسبتا کوتاه پزشکی، تأثیر زیادی در زندگی بولگاکف و آثارش گذاشته است.

در سال ۱۹۱۶، میخائیل بولگاکف ۲۴ سال بیشتر سن نداشت، به عنوان یک فارغ‌التحصیل دانشکده پزشکی کیف، ‌او به درمانگاه کوچکی در روستای نیکلسکی در شمال غربی روسیه فرستاده شد که به گفته خودش فاصله نزدیک‌ترین لامپ الکتریکی تا آنجا ۳۲ مایل بود. «یادداشت‌های یک پزشک روستا» اثری نیمه‌تخیلی است که او بر اساس تجربه‌های ۱۸ ماهه اقامت در این منطقه نگاشته است، کتابی که در ان می‌خوانیم چگونه بولگاف جوان -خالق مرشد و مارگریتا- تراکئوستومی می‌کند و در حالی که پیش از آن در دانشکده پزشکی تنها ۲ زایمان طبیعی دیده است، از عهده یک زایمان دشوار برمی‌آید.

بولگاف داستان‌های کتاب «یادداشت‌های یک پزشک روستا» را بین سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۷، زمانی که اسم و رسمی در میان نویسندگان پیدا می‌کرد، نوشته است.

در حالی که بولگاف اولین شب اقامت خود را در این منطقه روستایی می‌گذراند، دختری را به درمانگاه آوردند که پایش در خرمنکوب گیر کرده بود، یک پایش کاملا له شده بود و پای دیگرش در قسمت ساق شکستگی داشت، ‌نبضش به سختی قابل لمس بود. در آن نیمه‌شب پزشک جوان با خود می‌گفت: «بمیر، زود بمیر، بمیر وگرنه من چه کار می‌توانم برایت بکنم!»، ولی بولگاکف به سرعت خودش را بازیافت و پای دختر را آمپوته کرد و جانش را نجات داد.

روز دیگر زائویی را به درمانگاه آوردند که جنینش قرار عرضی داشت، بولگاف زن را در حضور قابله محلی‌ای به نام آنا نیکولاونا معاینه کرد و متوجه وخامت اوضاع شد، قابله podalic version را توصیه کرد و بولگاف در حالی که دست و پایش را گم کرده بود، به بهانه کشیدن یک سیگار بیرون رفت تا در کتاب درسی زنان و زایمان شرح عمل را بخواند. وقتی بولگاف برگشت، ماما برایش توضیح داد که چگونه باید عمل را انجام دهد، بولگاف در ۱۰ دقیقه‌ای که حرف‌های ماما را به دقت گوش می‌داد، به گفته خودش چیزهایی بیشتر از کتاب‌های درسی یاد گرفت.

بولگاف در این کتاب می‌نویسد که چگونه در مسیر ویزیت یک بیمار در خانه‌اش مورد حمله گرگ‌ها قرار گرفته بود، بی‌تجریگی و مبارزه او با کولاک شبانه در روسیه و چالشش برای زیر پا ننهادن سوگند پزشکی در این سطور نمایان است.

تنهایی طرح قالب داستان‌های این کتاب است. با مطالعه داستان‌های این کتاب می توان پی به ذوق ادبی نویسنده و همینطور سازش تدریجی یک انسان با شرایط، برد. نویسنده در این کتاب در مورد انسان‌هایی می‌نویسد که با ودکا خود را گرم می‌کنند، همانطور که از روشنایی ضعیف فانوس نفتی، ماه‌های تاریک روسیه می‌نویسد.

بعد از ۱۸ ماه، بولگاکف تصمیم گرفت ادامه تحصیل بدهد، او متخصص بیماری‌های عفونی و آمیزشی شد و بعد از فارغ‌التحصیلی یک دوره ۱۸ ماهه دیگر را در مناطق روستایی سپری کرد. در فشار خردکننده اعتیاد،‌ تیفوس و جنگ‌های داخلی روسیه، بولگاکف، حرفه پزشکی ترک کرد تا نویسنده شود. هر چند که در دوران نویسندگی هم پلیس مخفی استالین، دستگاه سانسور شوروی و بیماری کلیوی عرصه را بسیار بر او تنگ کردند.

اما می‌رسیم که به معرفی کتاب دل سگ. دل سگ با برگردان مهدی غبرایی توسط کتابسرای تندیس در ۱۷۳ صفحه منتشر شده است. با هم مقدمه کتاب را می‌خوانیم:

تاریخ پای دستنوشته «دل سگ» معلوم می‌کند که بولگاکـف آن را بین ژانویه و مارس ١٩٢۵ نوشته است‌. در این ایام از راه روزنامه‌نگاری آزاد روزگار می‌گذراند و برای طیفی وسیع از روزنامه‌ها و مجلات‌، از پراودای چاپ پتروگراد گرفته تا روزنامه‌های پزشکی و اتحادیه‌های ‌کارگری عمدتا مقاله و داستانهای طنزآمیز می‌نوشت‌. برای نویسنده‌ای چون او، مـانند ابتدای ‌کار مارک توین و رودیارد کیپلینگ‌، این دوره ‌کارآموزی سختی بود. این کار مانند دو نویسنده دیگر برای بولگاکف نیز اسـتادی مسـلمی در نوشتن داستان ‌کوتاه و بلند فراهم آورد؛ بسیاری از سردبیران برای افزایش تیراژ و علاقه‌مندکـردن خـواننده بـه خرید شـماره‌های پی در پـی‌، از داستانهای پاورقی استقبال می‌کردند. اما بولگاکف به ارزش آموزشی آن توجهی نداشت‌. برای او این ‌کار ملال‌آوری بود که باید به آن تن در می‌داد تا کرایه خانه را بـپردازد، ‌کـاری‌ کــه از آن بـیزار بـود. از سـروکله زدن بـا سردبیرها و «‌تلطیف‌» نـوشته‌هـایش در بـرابر دسـتگاه سـانسور بـدش می‌آمد، از اجبار سفارشی نوشتن بدش می‌آمد، و از جامه دوخـتن بـه قامت طیف ‌گـوناگـون خـوانـندگانی کــه بـیشترشان آنـچه را کـه او دلش می‌خواست بنویسد نمی‌خواندند، بدش می‌آمد. هدف اصلیش ‌گـریز از زندگـی قلـم به مزدی و بدل شدن به نویسنده‌ای «‌واقعی‌» بود.

بولگاکـف کـه روزهـا روزنـامه‌نگار بـود، رمـانی «‌در پـرتو مهتاب‌» نوشته بود. این رمان بر مبنای تجربیات شخصی‌اش که در زمان جنگ داخلی درکی‌یف طبابت می‌کرد نوشته شده و گارد سفید نام ‌گرفته بود. پس از این در و آن در زدنهای بسیار سرانجام ماهنامه‌ای ادبی به نام روسیه آن را پذیرفت‌، و دو سوم رمان درشماره‌های آوربل و مه ١٩٢۵ آن منتشر شد. اما پیش از آنکه قسمت آخر رمـان در روسـیه چاپ شـود، ماهنامه تعطیل شد و رمان کامل تـا ١٩۶۵ در اتحاد شوروی بـه چاپ نرسید. با این همه همان دو قسمت چشم پاول الکساندروویچ مارکف را گرفت‌. اوکه سردبیر ادبی تئاتر هنری مسکو بود، در پی آن دسته از آثار ادبی معاصر می‌گشت‌ که برای نمایشنامه شدن مناسب باشند. بولگاکف به یاری مارکف ‌گارد سفید را به نمایشنامه تبدیل‌کرد. این نمایشنامه بـا عنوان تازه روزگار خانواده توربن در ١٩٢۶ در تئاتر هنری مسکو اجـرا و با موفقیت عظیمی روبروشد و اعتبار فراوانی برای بولگاکف به بار آورد و سالهای سال جزو نمایشنامه‌های محبوب بود.

ازآن پس تا مرگ زودرسش در ٠ ١٩۴، به سن چهل و هشت سالگی‌، بولگاکف به‌ کار در تئاتر ادامه داد. هر چند سانسور نگذاشت بسیاری از نمایشنامه‌های بولگاکف درزمان حیاتش به صحنه برود، و به رغم موانع و ناهمسازی با تـهیه‌کنندگان، او درام نویس پر استعداد و پرکاری بود کـه سرانجام تئاتر شوروی حقش را ادا کرد. به علت اینکه اولین رمان و بسیاری از داستانهای‌کوتاه خیالپردازانه و هجوآمیز بولگاکف در زمان حیاتش تجدید چاپ نشد، تا این اواخر غالبا او را نمایشنامه نو‌یس می‌دانستند. اما در چند سال اخیر یک مجمع ادبی شوروی بر روی دستنوشته‌های مـنتشر نشـده‌اش کـار مـی‌کند. کـار ایـن مجمع تاکنون به چاپ دو رمان، یک زندگینامه درباره مـولیر و رشـته‌ای طرحهای جذاب بر پایه کار بولگاکف در مقام پـزشک روسـتا انجامیده است‌.

یکی از این دو رمان «‌ضرب شست» خارق‌العاده‌ای است بـه نـام مـرشد و مـارگیتا، کـاری غـنی و بسـیار پـیچیده‌،‌کـه بـولگاکـف در آن نظریه‌پردازی عمیق فلسفی را با خیالپردازی و هجو گزنده درهـم می‌آمیزد. این رمان عظم‌، که نـوشتنش ده سـال طول کشـید (‌٣٩-۱۹۲۹) از رشته‌ای طرحهای هجوآمیز شروع می‌شود، «‌ژانر» روسـی محبوبی ‌کـه شاید مشهورترین استادانش ایلف و پتروف‌، نویسندگان مشترک دوازده صندلی وگوساله طلایی‌ کوچک بودند. جالب است بدانیم‌ که بولگاکف در دوره ‌کار روزنامه‌نگاری با ایلف و پتروف هـمکاری داشت‌. هـر چـه باشد، او در نیمه سالهای بیست شماری داستان بلند مـنتشرکـرده بـود. اغلب این داستانها از سرشت غیر عادی آزاردهنده‌ای برخوردار بودند که اشاره‌هایی از دخالت نیروهای خبیث فوق طبیعی در امور آشفته انسـان امروز را در برداشتند. روش او در این داستانها که بعدها آن را در مرشد و مارگریتا بسط وگسترش داد، «‌رئالیسم خیالپردازانه‌» بود. در این‌ روش عقایدی‌ که به طرزی تکـان‌دهنده غـریب و بی‌تناسب است در قـالب روایتی بی‌پیرایه و ناتورالیسمی خالی از احساس جلوه‌گر می‌شود، روشی که به طرزی درخشان تباین شکل و محتوا را پررنگ‌تر می‌نمایاند. دل‌سگ یکی از بهترین مثالهای این شگرد است‌. هر چندکاری است ‌که در آغاز راه انجام داده‌، اما مانند همه ‌کارهای متاخر بولگاکف پخته‌، صیقل‌خورده و طعنه‌آمیز است‌….

دل سگ را نیز مانند همه آثار برجسته هجوآمیز می‌توان به شیوه‌های گوناگون خواند و لذت برد: از یک جنبه داستان مضحکی است از بطالت محض‌؛ همچنین مشقات‌،‌ کمبودها و ناهنجاریهای زندگی مسکو در دهه بیست را دست می‌اندازد، اما معنایی ژرف‌تر از این دارد. تمثیل ‌برنده‌ای است درباره انقلاب روسیه‌. «سگ» این داستان همان مردم روسیه است که قرنها تحت ستم و خشونت بوده و در واقع به جای آدمیزاد با او چون جانوران رفتار شده است‌. جـراح عجیب‌، متخصص بازگرداندن جـوانـی‌: rejuvenation ‌بخوانید انقلاب‌: revolution تجـسم حـزب‌کـمونیست -‌یـا شاید خود لنین – است‌، و عمل پیوند دشواری ‌که بـرای تـبدیل سگ بـه موجودی شبیه انسان انجام می‌دهد، خود انقلاب است‌. در جـریان داستان جانور خویی درمان‌ناپذیر موجودی که این فرانکشـتاین مـدرن آفـریده‌، چنان عرصه را بر او تنگ می‌کندکه راه روند معکوس را درپیش می‌گیرد و این «انسان نوین» را باز به سگ بدل می‌سازد. بولگاکف با این پایان‌بندی تلویحا می‌گوید دوست دارد تجربه تلخ انـقلاب از بـین بـرود؛ بـدبختانه انقلابیون موفق‌، حـتی وقـتی بـه اشـتباه خـود پـی مـی‌برند، نـمی‌توانـند برخلاف‌کاری ‌که هنرمند با چرخش قلمی با آفریدة خیال خود مـی‌کند، روند تاریخ را برگردانند. پیام تلخ کتاب این است‌کـه روشنفکر روسی ‌که مبنای انقلاب را گذاشت‌، محکوم به زندگـی ‌و سـرانـجام تـن دادن بـه حکومت -‌نژادی از شبه انسانهای خام طبـع و بی‌ثبات و بالقوه وحشـی است‌، کـه خود ایجادش کـرده است‌. بولگاکف ا‌ین انقلاب را کوشش در بیراهه شنیعی می‌دانسـت ‌که می‌خواهد کار محالی -‌یعنی تغییر سرشت آدمیزاد -‌را به انجام برساند. او هشدار می‌دهد کـه سـرشت آدمیزاد بـا توحش عجیـن است و «‌انسان شوروی‌»‌ کمی بیش از ابلهی است ‌که به او قبولانده‌اند ذوره آفرینش است. نتیجه تفویض قدرت به چنین انسانهایی فاجعه‌بار خواهد بو‌د؛ در واقع ده سال بعد تر‌ور استالینی دقیقا با همین نوع‌ کودنهای سنگدل و وحشی اجرا شدکـه بولگاکف آن را در این داستان رعب‌آور پیامبرگونه هجو می‌کند.

برای حسن ختام بد نیست، سری به خانه بولگاکف بزنید و یک نمای پانوراما از آن ببینید.

در یوتیوب می‌توانید فیلمهایی را که بر اساس مرشید و مارگاریتا و دل سگ دیده شده است، با زیرنویس انگلیسی ببینید.

منابع: ویکی‌پدیا، BMJ و ایندیپندنت

صفحه 3 از 14«12345»...آخر »