domainhostcentre
12-5-2013 11-27-34 AM
پزشکی و علوم زیستی

بهترین داستان اختراع سال: «مکانیکی» که با اختراع یک وسیله ابتکاری، در زایمان زنان حامله تحول ایجاد کرد!

نویسنده مهمان- مصطفی پورمهدی:

با وجود اینکه در ایران عمل سزارین، بسیار بی‌رویه شایع شده است، در کشورهای دیگر، پزشکان زنان را تشویق به زایمان طبیعی می‌کنند، البته در کنار تشویق آموزش‌های لازم هم داده می‌شود و شرایطی مثل مراقبت‌های دقیق حاملگی، زایمان در آب یا زایمان بی‌درد هم با دقت برای خانم‌ها فراهم می‌شود.

اما روند زایمان طبیعی همیشه، بی‌دردسر نیست و گاهی لازم است با اقداماتی کمک‌هایی برای تسریع کار صورت بگیرد.

زایمان تا حدی یک روند مکانیکی است: سر نوزاد باید از کانال تنگ زایمان عبور کند. به طور متوسط از هر ۱۰ زایمان طبیعی، یکی نیاز به استفاده از وسایلی مانند «فورسپس» یا «ونتوز» پیدا می‌کند.

فورسپس در قرن شانزدهم میلادی توسط خانواده شامبرلن Chamberlen اختراع شدند، این وسیله دور سر جنین را قرار می‌گیرد و بعد با کشیدن دسته آن، شرایطی فراهم می‌شود تا سر از کانال زایمان عبور کند. ونتوز هم در سال ۱۸۳۸ توسط جیمز یانگ سیمپسون اختراع شدند، ونتوز یک کلاهک پلاستیکی است که به فرق سر جنین می‌چسبد و با ایجاد مکش، باعث نزول سر جنین و عبورش می‌شود.

12-5-2013 10-55-37 AM

اما هم استفاده از فورسپس و هم ونتوز، خالی از مشکل نیست، به خصوص فورسپس که گاهی باعث آسیب مختصر سر جنین می‌شود.

12-5-2013 10-55-22 AM

دهه‌هاست که تحول خاصی در وسایل کمکی زایمان ایجاد نشده است، در این دهه‌ها اگر استفاده از وسایل سنتی کمکی نمی‌کرد یا به صلاح نبود، خانم‌ها سزارین می‌شدند.

اما در نظر بگیرید که در همه کشورها عمل سزارین در دسترس همگان نیست و به علاوه خیلی‌ها همان زایمان طبیعی را ترجیح می‌دهند.


جالب است که برای شما تعریف کنیم که تحول تازه در وسایل کمکی برای زایمان را چه کسی باعث شده است؟

این مخترع چه کسی می‌تواند باشد؟ یک متخصص زنان و زایمان، در یکی از دانشگاه‌های معتبر؟

در وهله اول آدم چنین فکری می‌کند، اما کسی که این تحول جدید را باعث شده است، یک پزشک نیست، بلکه یک مکانیک است!

12-5-2013 11-02-51 AM

داستان این «اختراع انقلابی»٬ که می تواند به مادرانی که زایمان مشکلی پیش رو دارند کمک بزرگی کند٬ از جایی شروع شده که به فکر کسی هم خطور نمی کند. مخترع آن یک مکانیک آرژانتینی به نام خورخه اودون (Jorge Odon) است که ایده اختراع بزرگش را از یک شیرین کاری در یک مهمانی گرفته است. اما داستان چه بود:

خورخه اودون به جز اینکه خودش پنج تا فرزند قد و نیم قد دارد ارتباط دیگری با دنیای مامایی نداشت. اما او یک مخترع بالفطره است. «خیلی طبیعی میان این ایده ها .. مثلن اگر مشکلی توی کارم داشته باشم٬ شب که میرم توی رختخواب ذهنم داره همش بهش فکر می کنه و یهو میبینی نصفه شب با یه راه حل بیدار میشم!»

اما تا سال ۲۰۰۵ تمام پتنت‌هایی که ثبت کرده بود (تا اون موقع هشت تا) در زمینه ی مکانیکی و اتومبیل و این چیزها بود. اما همه چیز برای اودون وقتی عوض شد که در گاراژ محل کارش٬ یکی از همکارهایش این ویدئوی یوتیوب رو بهش نشان داد. در ویدئو یک تردستی نشان داده می‌شد، اینکه چطور می‌شود چوب پنبه‌ای را که داخل یک بطری افتاده را خیلی ساده و بی‌دردسر، خارج کرد: «یه کیسه ی پلاستیکی رو از دهنه ی بطری به داخل فرو و توش فوت می کنید. کیسه‌ی پلاستیکی مثل بادکنک باد می‌شه، اونقدر که دور چوب پنبه رو خوب می‌گیره. حالا خیلی راحت بکشیدش بیرون!»

12-5-2013 11-03-29 AM

همان شب اودون با دوستش٬ کارلوس مودنا٬ سر شام شرط بست که میتواند این کار رو بکند. یک بطری و چوب پنبه و یک کیسه  پلاستیکی سر میز شام آورد. مودنا اصرار داشت که این غیرممکنه و تنها راه بیرون آوردن چوب پنبه شکستن بطری است. بعد چه شد؟ اودون تردستی رو با موفقیت اجرا کرد و شرط رو برد.

اما آن شب، ناگهان فکری به ذهن اودون رسید: «چه می‌شد اگر همین روش رو برای کمک به زایمان نوزادان استفاده بکنن؟» ساعت چهار صبح بود که به زور همسرش رو از خواب بیدار کرد:‌ «مارسلا! پاشو پاشو! این حقه چوب پنبه بود که شب زدم! میتونه زایمان رو خیلی آسون کنه٬ نه؟!» همسرش به زور و زیر لب گفت: «باشه.. آفرین.. حالا بخواب» و دوباره به خواب فرو رفت. روزهای بعد اودون نمی توانست از این فکر دست بکشد اما خیلی سخت بود که دیگران را متقاعد کند به حرف‌هایش گوش دهند. بیشتر دوستانش فکر می کردند ایده‌اش خیلی دیوانه وار است. او گفت و گفت تا اینکه توانست مودنا رو متقاعد کند که اودون رو به دکتر زنان و زایمان خانوادگی‌شان معرفی کند.

«کت و شلوار پوشیدیم و رفتیم به بیمارستان و توی یه اتاق پر از مادرهای باردار نشستیم. دوستم هنوز نسبت به ایده من بدبین بود بنابراین وقتی به ملاقات دکتر رفتیم اولش با فاصله ی زیادی از من نشسته بود، ولی وقتی دید دکتر علاقمند شده صندلیش رو نزدیکتر آورد و گفت «ما» اینو اختراع کردیم!»

 اختراع اودون از تردستی بطری و چوب پنبه تقلید کرده است. بدین ترتیب که یک پلاستیک دو لایه وارد کانال زایمان می شود و اطراف سر نوزاد را محاط می کند. کمی هوا به داخل کیسه پمپ می شود تا اتاق پلاستیکی دور سر نوزاد منبسط شود و به آرامی سر نوزاد را تا ناحیه ی زیر چانه بپوشاند. (البته این کار به تنفس نوزاد آسیبی وارد نمی کند چون نوزاد تا هنگام تولد از طریق بینی نفس نمی کشد.) آنگاه نوزاد به آرامی و بدون هیچ گونه صدمه یا خونریزی بیرون کشیده می شود.

12-5-2013 11-04-47 AM

12-5-2013 11-05-02 AM

به محض اینکه یک نمونه ی اولیه ی قابل ارائه ساخته شد اودون پیش دکتر خاویر شوارتزمن (Javier Schvartzman) در مرکز آموزش پزشکی و تحقیقات کلینیکی بوئنوس آیرس رفت و اول از همه برایش تردستی بطری و چوب پنبه رو اجرا کرد.

دکتر شوارتزمن با خودش فکر می کرد که باید یک دوربین مخفی یک جایی کار گذاشته باشند. «وقتی تردستی اش رو بهم نشون داد با خودم فکر کردم این یه ایده ی دیوانه واره! دیوانه وار اما جالب!» به هر حال دکتر شوارتزمن قبول کرد با اودون برای توسعه ی دستگاهش همکاری کند. اولین نمونه ای که ساختند عبارت بود از یک رحم شیشه ای که دو کیسه ی بزرگ به آن وارد شده بود. وقتی شوارتزمن برای اودون توضیح داد که باد کردن کیسه ی پلاستیکی داخل رحم مادر٬ جداره های رحم رو خراش میدهد او به سادگی مدل دستگاه رو جوری تغییر داد که کیسه فقط روی سر نوزاد کشیده شود.

تجربه ی اون جلسه اودون رو ترغیب کرد که یک پتنت برای ایده اش ثبت کند و دنبال ساخت یک نمونه ی اولیه برود. روزهای بعد اودون و مودنا عروسک های دخترانشون رو و شیشه مرباهای همسرانشون رو میاوردند و توی مکانیکی اودون مشغول آزمایش می شدند. «آخه فکرشو بکن! دو تا مرد گنده توی توالت مکانیکی با هم عروسک های دختراشون رو با وازلین از توی شیشه های مربا بیرون می آوردن. همکارامون ما رو میدیدن و حتمن فکر می کردن ما خل شدیم.»

12-5-2013 11-28-16 AM

اما در سال ۲۰۰۸ بود که توجه سازمان جهانی بهداشت (WHO) به این پروژه جلب شد. دکتر ماریو مریالدی (Mario Merialdi)٬ مسئول ارتقای سلامت زایمان این سازمان٬ به بوئنوس آیرس سفر کرد تا از نزدیک کارکرد دستگاه را مشاهده کند. جلسه ای که قرار بود ده دقیقه طول بکشد تا دو ساعت طول آمد.

«شیفته اش شدم. اما البته اولش بدبین هم بودم چون سالها و بلکه قرنها بود که هیچ نوآوری در این زمینه انجام نشده بود.»

برای فهم بهتر نحوه کار دستگاه می‌توانید عکس‌های این سایت را ببینید.

فاز بعدی پروژه آزمایش دستگاه در دنیای واقعی بود. «اولین باری که دیدم قراره از دستگاه ام استفاده بشه به خودم قول دادم اگر کار کنه سیبیل های عزیزمو بتراشم.» شاید باورتان نشود ولی بعد از آزمایش٬ سیبیل های نازنین اودون باید می رفتند!

12-5-2013 10-56-00 AM

«ببینین من خودم مطمئن نیستم اگه زنم٬ مادر بچه هام٬ میخواست از دستگاهی استفاده کنه که تا به حال آزمایش نشده چقدر موافق بودم! ولی این مادرانی که برای آزمایش دستگاه داوطلب شدند همه شون این کار رو برای پیشرفت علم انجام دادند که این کارشون واقعن زیبا بود.»

ماریانا ماکیارولا (Mariana Macchiarola) یک معلم آواز سی و پنج ساله بود که به همراه سی مادر دیگر موافقت کردند پیشگام استفاده از دستگاه شوند. همه ی آنها قبلن زایمان کرده بودند و اولین بارشان نبود. «زایمان پسر اولم تجربه ی خوبی بود اما خیلی درد داشت. من خیلی ترسیده بودم چون دکترها مجبور شده بودند اپیزیاتومی کنند یعنی کف لگنم رو بُرش بدهند! یه کم رنج داشت ولی خب زایمان همینه دیگه٬ نه؟»

ماریانا تجربه ی زایمانش به وسیله ی دستگاه خورخه را نیز به یاد دارد. «یادمه خورخه هم به همراه قابله ها و دکترها آنجا بود. بعضی داشتند فیلم می گرفتند. وضعیت تماشایی شده بود. هیچ دردی نداشتم. همه چیز خیلی سریع اتفاق افتاد و خودم هم تونستم از دیدن لحظه ی تولد پسرم لذت ببرم. سر زایمان اولم انقدر درد داشتم که اصلن نتونستم چیزی ببینم. این بار خیلی لذت بخش بود. اپیزیاتومی هم لازم نبود!!» اسم این بچه رو لئون گذاشتند. در طی سی فقره زایمان آزمایشی که انجام دادند طراحی دستگاه اودون هر بار نسبت به قبل پیشرفت داشت. تا امروز بیش از یکصد مادر در آرژانتین به صورت آزمایشی از این دستگاه استفاده کرده اند و نوزادان خود را به دنیا آورده اند. فاز بعدی پروژه شامل آزمایش دستگاه در آفریقا٬ آسیا و اروپا خواهد بود.

اودون هنوز نمی تواند باور کند که رویایش به حقیقت پیوسته است.

«اون اوایل چون من هنوز توی مکانیکیِ خودم کار می کردم٬ هر وقت خبردار می شدم که قراره بچه‌ای با دستگاه من به دنیا بیاد زود لباسهامو عوض می کردم و میرفتم به بیمارستان! خیلی دیوانه کننده بود. ولی حالا دیگه من شبانه روز روی این پروژه کار می کنم چون ادامه اون وضع، واسه سلامتیم هم خوب نبود!»

از وقتی این دستگاه رو ساخت٬ زندگی اودون (Odon) کاملن عوض شده و الان مکانیکی‌اش رو پسرش اداره می‌کند.

12-5-2013 10-54-52 AM

دکتر ماریو مریالدی (Mario Merialdi)٬ از سازمان بهداشت جهانی (WHO) عقیده دارد که رویکرد این اختراع به حل مشکل زایمان٬ تنها با یک نگاه از بیرون به مسئله ممکن بود.

«حقیقت اینه که تولد نوزاد همونقدر که یه کار بیولوژیکه یه فرآیند مکانیکی هم هست. پس تعجبی نداره که یه مکانیک راهی برای حل مشکل زایمان های غیرعادی پیدا کنه. شک دارم که یه متخصص زایمان (مثل خود من) میتونست به یه کیسه پلاستیکی پر از هوا برای حل مشکل فکر کنه»

او می افزاید:‌ «آلبرت انیشتین میگه بعضی اوقات تخیل و خیال پردازی بسیار مهمتر از داشتن دانشه و واقعن هم همینطوره. چون خورخه اودون هم هیچ دانشی از مامایی نداشت. شاید هر دکتر دیگه‌ای بود به خورخه می گفت برو عمو خوش اومدی! دکترها خیلی توی چهارچوب فکر می‌کنن ولی خورخه یه ذهن آزاده که میتونه به چیزهای جدید فکر کنه!»

دکتر مریالدی پیش بینی می کند که اگر آزمایشها به خوبی پیش برود این دستگاه تا دو سه سال دیگر در کلینیک‌ها استفاده خواهد شد. یک شرکت امریکایی به نام بکتون دیکینسون (Becton Dickinson and Company) اظهار داشته که در نظر دارد این دستگاه را با قیمت پایین در کشورهای در حال توسعه عرضه کند. جالب است که این مسئله به خاطر تاکید اودون بوده است. «مهمه که قیمتش منصفانه باشه تا همه بتونن از اون استفاده کنن. همیشه برای من نجات جون دیگران بیشتر از جنبه ی مادی اختراع مهم بوده.» اودون تا قبل از اختراع این دستگاه٬ هشت اختراع و پتنت دیگر رو به نام خودش ثبت کرده بود.

متخصصین توانسته بودند ظرفیت بالقوه ای برای این روش ساده و ارزان در کشورهای در حال توسعه پیش بینی کنند. چرا که در این کشورها زایمان های غیرعادی و مشکل معمولن به مرگ منجر می شود. هر ساله حدود ۵.۶ میلیون نوزاد هنگام تولد یا در لحظات اولیه ی بعد از تولد از دنیا می روند. حدود ۲۶۰ هزار مادر نیز متاسفانه جان خود را از دست می دهند. نکته اینجاست که ۹۹ درصد این مرگ و میرها در کشورهای در حال توسعه اتفاق میفتد. علت مرگ و میر مادرها از شدت خونریزی یا عفونت و مرگ نوزادان به دلیل خفگی است. حتی اگر مادر زنده بماند بعدها ممکن است از عوارض جدی مانند فیستول رنج ببرند.

شوارتزمن میگوید مهمترین جنبه ی اختراع اودون سادگی استفاده از آن است طوری که حتی می توان بدون حضور پزشک هم از آن استفاده کرد. علاوه بر این٬ خطر انتقال عفونت هایی مانند HIV از مادر به نوزاد کاهش می یابد. «این ویژگیها را که کنار هم بگذاریم می بینیم با یک اختراع انقلابی در زایمان مواجه هستیم

منبعسایت سازمان بهداشت جهانی

در بحث شرکت کنید

  • 1723
    60

    خیـــلی عالی
    ای کاش ب ذهن مام از این چیزا خطورکنه! مثلا مهندسی پزشکی میخونیم…!

  • 771
    130

    واقعا عالیه.این نشون میده نگاه از بیرون به مسایل چقدر میتونه در یافتن پاسخ کمک کنه.

  • 1221
    90

    ممنون از مطلب خوبتون.
    میشه این رو توضیح بدین : خطر انتقال عفونت هایی مانند HIV از مادر به نوزاد کاهش می یابد.

    • 20475
      10

      فکر می کنم وقتی نوزاد رو با سختی از داخل رحم بیرون بکشن جداره های رحم خراش پیدا میکنن و همین باعث انتقال عفونت از مادر به فرزند میشه.

      • 20477
        10

        سلام.
        ارتباطی به سختی و آسونی زایمان نداره.
        درواقع با شروع پروسه زایمان، یعنی موقعی که حرکت جنین به بیرون آغاز میشه، خونریزی زیاد هم شروع میشه. چون تا قبلش، جفت از جاش کنده نمیشه و خونریزی نیست. وقتی سر جنین از کانال زایمانی رد میشه به علت تماس چشم و بینی و دهان با خون مادر، ممکنه عفونت منتقل بشه. حالا هم اچ.آی.وی و هم بقیه عفونت‌ها.
        با استفاده از این دستگاه، سر جنین کاملا توی کیسه قرار داره و تماس صورت با خون و مایعات آلوده کانال زایمانی، به حداقل می‌رسه.
        آفرین به این ایده.
        خوشحال میشم اگه کسی از دوستان حرفای منو اصلاح یا تکمیل کنن.

  • 1059
    100

    واقعا عالی بود
    به نظر من این یه breakthrough محسوب میشه

  • 401
    210

    واقعا لذت بردم!
    همین چند روز پیش داشتم فکر میکردم که اگه روزی ازدواج کردم و بچه دار شدم…حتما سعی کنم که خانمم طبیعی زایمان کنه!!!!
    حالا که این پست رو دیدم حتی اگر نیاز شد برای زایمان یه سری به آرژانتین خواهم زد!!

    • 20478
      10

      من و همسرم هم برای بچه اولمون اصرار داشتیم زایمان طبیعی باشه. دکترمون هم تسلیم مقاومت ما شد. اما خدا رحم کرد و آخر سزارین کردیم.
      ماجرا این بود که همسرم اصلا دچار درد زایمان نشد و طبق سونوگرافی ها باید وضع حمل می کرد چند ساعت اول ما اصرار به زایمان طبیعی داشتیم دکتر با دقت مراحل را زیر نظر داشت و یهو من رو خواست و اعلام کرد همین الان باید سزارین کنیم من هم که آشفتگی او را دیدم قبول کردم بعدتر دکتر توضیح داد که برای مادرانی که از آمپول فشار استفاده کرده اند اما باز هم زایمان انجام نشده در آخر دکتر متوجه می شود که ضربان قلب نوزاد متوقف شده که از من خواست سزارین شود.

      پس بیخود اصرار به طبیعی نکنید حرف دکترتون رو گوش کنید.

  • 2
    11.6k

    …وقتی شوارتزمن برای اودون توضیح داد که باد کردن کیسه ی پلاستیکی داخل رحم مادر٬ جداره های رحم رو خراش میدهد او به سادگی مدل دستگاه رو جوری تغییر داد که کیسه فقط روی سر نوزاد کشیده شود…

    کل نبوغش یک طرف، حل کردن این مشکل یک طرف! نمیدونم چرا نوشته شده “به سادگی”! چنین مساله ای میتونه “به سادگی” باعث کنسل شدن کل پروژه بشه که اشاره‌ای به چگونگی انجام اون در هیچ جا نشده!!!

    • 778
      130

      منظور از به سادگی برای اودون بوده بعضیا واقعا یه مخترع بالفطره ذاتشون همینه
      حالت عادی اختراع یه ایدس که با کل زحمت و دانش تکامل پیدا میکنه و به واقعیت میپیونده ولی تو موارد خیلی کم اختراع خودش یه دفعه میاد تو ذهن سازندش و فقط یکم باید ایراداتش رفع بشه

  • 20479
    10

    خیلی خوب بود واقعا لذت بردم

  • 20480
    10

    فوق العاده بود!

  • 14
    1.6k

    پس از مدت ها یه اختراع ناب که به انسان یه حس ناب میده :دی

    خدا رو شکر
    متن هم خیلی زیبا ترجمه شده بود ممنون

  • 8
    2.4k

    در سال ۱۸۳۸، پلاستیک کجا بود؟

  • 68
    640

    فرداس که چینی ها می ریزنش تو بازار!

  • 1581
    70

    درباره قضیه پلاستیک در ۱۸۳۸ منم ناراحتم ولی در کل عالی بود

  • 3427
    30

    ایده و فکر فوق العاده ای هست!و بنظرم از بعد انسانی بسیار ارزشمند …

  • 64
    660

    عالی بود. توجه کنیم که سیر تغییرات انتروپولوژیک نسل بشر به نحوی است که بدلایل مختلف اندازه قطر لگن مادران در حال کاهش بوده اندازه قطر سر جنین ها و نسبت آن به قطر لگن مادران افزایش می یابد. بنابراین آمار زایمانهای سخت بی شک در آینده بیش از پیش خواهد بود.

  • 3428
    30

    من علاوه بر ایشون از صاحبان یوتوب هم تشکر میکنم که ملیون ها ویدئو رو به رایگان برای همه به اشتراک میزاره.

  • 7763
    20

    مگه HIV از مادر به نوزاد از طریق خونش نیست؟ چه ربطی به نوع زایمان داره؟

    • Profile photo of علیرضا مجیدی
      1
      20.1k

      خون مادر و نوزاد که مستقیم با هم تماس نداره، تبادل خونی بسیار اندک هست و قسمت عمده‌ایش هم هنگام زایمان.

      • 499
        180

        بخاطر توضیحتان تشکر می کنم
        راستی لینک زیر مشکل دارد. (یک “H” در اول آدرس کم دارد http)

        “یکی از همکارهایش این ویدئوی یوتیوب رو بهش نشان داد”

        “ttp://www.youtube.com/watch?v=8mGzwdAVlU4″

  • 2484
    50

    مطلبتون واقعا عالی بود!
    سپاس از شما

  • 548
    170

    واقعا کار شایسته ای انجام داده

  • 20481
    10

    وقتی جنین به طور کامل خارج شد ، چطور قبل از این که گریه اش بگیره و اولین نفس رو بکشه پلاستیک رو از دور سرش بر میدارن ؟ :-؟

  • 1400
    80

    خیلی استفاده کردم از مطالبتون

  • 20482
    10

    واقعا عالی بود لذت بردم !
    ممنون از سایت خوبتون تشکر