یک گام کوانتومی بزرگ

در داستان‌های و فیلم‌های علمی تخیلی زیادی به مفهوم تله‌پورت مردن اشاره شده است، تله‌پورت کردن به معنی انتقال بی‌درنگ اشیا و افراد بدون گذر کردن از فضا است.

اگر بخواهم داستان‌های و فیلم‌ها و سریال‌های علمی تخیلی را که با این مفهوم اشاره دارند لیست کنم، احتیاج به چند پست خواهم داشت! تله‌پورت کردن آرزو و میلی نیست که به تازگی به ذهن بشر راه پیدا کرده باشد، چرا که مثلا در داستان علاء‌الدین در مجموعه هزار و یک و شب به این مفهوم اشاره شده است. این میل و هوس در طول قرن‌ها با بشر همراه بوده است، طوری که در سال‌های اخیر هم نشان آن را در داستان هری پاتر یا مجموعه تلویزیونی Heroes یا در فیلم ساخته شده در سال ۲۰۰۸ با نام Jumper هم می‌توانیم بیابیم. آیا ما می‌توانیم روزی درست مثل هیرو ناکامورای سریال هیروز،  کاپیتان کرک پیشگامان فضا و یا دیوید رایس فیلم جامپر خودمان را تله‌پورت کنیم؟ آیا این اصطلاح علمی تخیلی روی جلوه‌ای در زندگی عادی‌مان خواهد داشت؟

به تازگی پژوهشگران موفق شده‌اند که با موفقیت اطلاعات را از یک اتم به اتم دیگر که در دو محفظه جدا در فاصله یک متر هم قرار داشتند، انتقال teleport دهند. این کار قدم کوچکی در جهت تله‌پورت کردن و گامی کوانتومی برای رمزسازان و رمزگشایان محسوب می‌شود.

البته اگر شما با خواندن این سطور، انتظار چیزی مثل انتقال کاپیتان کرک در پیشگامان فضا را دارید، باید بگویم که بی‌جهت نفس را در سینه‌هایتان حبس نکنید.

تله‌پورت کردن، اصطلاحی عجیب و جادویی است، چون به محض اینکه مردم نام آن را می‌شوند به یاد داستان‌های علمی تخیلی و همین شخصیت کاپیتان کرک می‌افتند. تعبیری که آلبرت اینشتین از تله‌پورت کردن داشتن «عمل شبح‌واری در یک مسافت» بود، او تصور می‌کرد که چنین چیزی غیرممکن است. ولی به مدت یک دهه است که کارهایی روی تله‌پورت کردن کوانتومی انجام می‌شود، تله‌پورت کردن کوانتومی به معنی انتقال اطلاعات از جایی به جای دیگر بدون گذر از یک واسطه فیزیکی است.

در طی سال‌ها، آزمایشات مورد به تله‌پورت، نشان داده‌اند که اطلاعات کوانتومی -مانند اسپین spin ذرات یا پلاریزاسیون فوتون-، را می‌توان به شیوه‌های مختلف تله‌پورت کرد، ولی تفاوت آزمایشی که در این پست به آن اشاره خواهم کرد و در شماره همین جمعه ژورنال Science منتشر شده است، این است که برای نخستین بار تله‌پورت اطلاعات بین دو اتم مجزا در دو محفظه جدا انجام شده است.

چنین دستاوردی می‌تواند در آینده برای ایجاد سامانه‌های ارتباطی بسیار ایمن یا ساخت کامپیوترهای بسیار هوشمندی که می‌توانند رمزنگارهای امروزی را رمزگشایی کنند یا پایگاه‌های داده بسیار بزرگ را مرتب کنند، مورد استفاده قرار گیرد.

این آزمایش به وسیاه دکتر مونرو Monroe و همکارانش در یک پروژه مشترک بین دانشگاه مریلند و میشیگان انجام شد.

علاقه‌مندان می‌توانند شرح آزمایش را در اینجا بخوانند.

تصور اینکه چنین آزمایشی روزی بتواند منجر به ساخته شدن کامپیوترهای کوانتومی شود، امروز دشوار است. اما در مقام مقایسه می‌توان آزمایشاتی را که روی ترانزیستورهای نیمه‌هادی در سال ۱۹۵۷ انجام می‌شد را به خاطر آورد، آن زمان هم باور کردن اینکه روزی این آزمایشات روزی فناوری‌های پیچیده‌ای برای همگان به ارمغان خواهد آورد، دشوار و بلکه غیرممکن بود.

در حال حاضر انتقال اطلاعات با قابلیت اطمینان ۹۰ درصد انجام می‌شود، ولی مونرو امیدوار است که در آینده اطلاعات با ۹۹ درصد صحت منتقل شوند.

مونرو و همکارانش امیدوار هستند که در آینده، شبکه‌های ارتباطی به یاری دستگاه‌های ارتباط کوانتومی ساخته شوند، این نوع ارتباط بسیار ایمن خواهد بود، چون اگر کسی بخواهد به نوعی به اطلاعات دسترسی پیدا کند، فقط به اطلاعات نامفهومی دست پیدا خواهد کرد.

کامپیوترهای کوانتومی نسبت به کامپیوترهای کلاسیک امروزی، عملکرد بسیار بهتری خواهند داشت. یکی از نخستین کاربردهایی که انتظار می‌رود این کامپیوترهای موفق به انجام شوند، پیدا کردن اعداد اول عددهای بزرگ است که کلیدی برای رمزگشایی محسوب می‌شود.

اگر می‌خواهید بدانید که کوانتوم چه ربطی به کامپیوتر دارد و اگر دوست دارید که به صورت ساده با ایده کامپیوترهای کوانتومی آشنا شوید، حتما این پرزنتیشن را ببینید.

منابع: msnbc، فاکس نیوز، physorg

پست‌های مشابه این مطلب

  1. برادر بزرگ شما را می‌پاید
  2. ماهی بزرگ
  3. آدریان کچله، وبلاگ‌نویسی با روحی بزرگ!
  4. ناسا و اینترنت بین سیاره‌ای
  5. بازیگران بزرگ چگونه در نقش خود غرق می‌شوند؟
باز کردن / بستن تمام نظرات
  • ناباور

    بهمن ۵م, ۱۳۸۷۱:۲۱ ب.ظ

    دکترجان بسیار موضوع جالبی بود. من نمی‌دانم این همه موضوع جالب را شما چگونه پیدا می‌کنی؟! ;)

    برای علاقمندان به تلپورت و این آزمایش تازه پیشنهاد می‌کنم مستند Vision از فیزیکدان نامی میچیو کاکو را ببینید. در این مستند به بسیاری از مسائل جالب درباره پیشرفت‌های احتمالی علم در آینده اشاره می‌شود.

    راستی فارسی این تلپورت چیست؟ شاید بتوان گفت “دوربر”!

    شاد و پیروز باشید

    Reply

    صفورا Reply:

    @ناباور, سلام
    درست فکر می‌کنین، توی متون فارسی برای ترجمه‌ی teleportation ار واژه‌ی “دوربری” استفاده میشه.

    Reply

  • صندوقک

    بهمن ۵م, ۱۳۸۷۱:۲۶ ب.ظ

    ممنون:)

    Reply

  • مژگانبانو

    بهمن ۵م, ۱۳۸۷۲:۳۶ ب.ظ

    سلام آقای دکتر. احوال شریف؟ حقیقت، وقتی جامپر را دیدم بدجور هوس کردم من هم بتوانم صبحانه ام را روی اورست بخورم و ناهارم را در اهرام مصر و … – جمله ابتدایی فیلم. جالب است که این روزها خلق قهرمانهایی که قابلیت تله پورت و کارهای عجیب دیگر دارند بازار داغ دارد مثل هنکاک و وانتد و …

    Reply

  • پدرام

    بهمن ۵م, ۱۳۸۷۳:۰۸ ب.ظ

    علیرضا جان دستت درد نکنه.
    خیلی مطلب قشنگی بود.
    خسته نباشی واقعا…
    به ما هم یه سری بزن…

    Reply

  • صفری

    بهمن ۵م, ۱۳۸۷۳:۵۰ ب.ظ

    بیاد این شعر معروف فردوسی افتادم
    بنام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه بر نگذرد
    اندیشه انسان وابسته به مکان و زمان نیست ولی قادر به درک عظمت پروردگار نیستیم
    مفهوم این شعر چیست؟!

    Reply

  • سهیل علوی

    بهمن ۵م, ۱۳۸۷۸:۳۵ ب.ظ

    تلپورت در معنای کلی، تبدیل شدن ماده به انرژی، جابجای انرژی و دوباره تبدیل شدن به ماده است. این مفهوم چیز جدیدی نیست و از آنجا که حقیقت دنیای ما آن است که همه و همه چیز از انرژی تشکیل شده است، از نظر علمی کاملا منطقی هست و حتما روزی ما به تکنولوژی دست پیدا خواهیم کرد که بتوان از طریق آن ماده و یا جسم را تجزیه به انرژی، سپس جابجا و بعد متراکم کرد. فیلم لاست هم تا حدود بسیار زیادی دور این محور و مفهوم میچرخد.

    Reply

  • صفورا

    بهمن ۶م, ۱۳۸۷۱۲:۰۴ ق.ظ

    سلام
    از موضوع جالبی که عنوان کردین متشکرم
    من کارشناسی ارشد فیزیک هستم و موضوعی که واسه‌ی پایان‌نامه روش کار کردم ارتباط نزدیکی با این مطلب داره.
    فکر می کنم اگه physical medium را محیط فیزیکی ترجمه کنین به لحاظ فیزیکی صحیح‌تر باشه.
    بازم ممنون

    Reply

  • شهاب

    بهمن ۶م, ۱۳۸۷۳:۲۷ ب.ظ

    سلام! تا اونجایی که من می دونم Quantum Teleportation ربط زیادی به Teleportation در مفهوم روزمره اون نداره. تله پرت کوانتومی فقط یک روش هست برای انتقال اطلاعات و در این روش نه ماده و نه انرژی منتقل نمیشن. انتقال اطلاعات بر اساس خاصیت Quantum Entanglement اتفاق میفته. یعنی اینکه در ابتدا دو تا ذره را با هم Entangled میکنن و بعد یکی از اونها رو از اون بکی دور میکنن. حالا اگر تغییری در حالت ذره اول ایجاد بشه بر اساس خاصیت Entangled بودن ذره دومی هم همون تغییر حالت رو از خودش نشون میده. به این ترتیب می شه اطلاعات رو از یک Qubit (یعنی بیت کوانتومی) به یک Qubit دیگه منتقل کرد. ولی این عمل ارتباطی به انتقال ماده یا انرژی که معنای معمول تله پرت هستش نداره. به علاوه این روش هم از نظر سرعت انتقال اطلاعات مثل همه روش های معمول دیگه محدود به سرعت نور هستش. در نتیجه از این جهت هم شباهتی به فیلم های علمی تخیلی نداره که سفر بین سیاره ای در آن واحد رو به تصویر میکشن. البته ممکنه تله پورتیشن در مفهوم عادی اش هم ممکن باشه ولی می دونم که تله پورتیشن کوانتومی ربطی به تله پورتیشن عادی نداره.

    Reply

  • یه بنده خدا

    بهمن ۷م, ۱۳۸۷۳:۱۹ ق.ظ

    شما نوشتید:
    “چنین دستاوردی می‌تواند در آینده برای ایجاد سامانه‌های ارتباطی بسیار ایمن یا ساخت کامپیوترهای بسیار هوشمندی که می‌توانند رمزنگارهای امروزی را رمزگشایی کنند یا پایگاه‌های داده بسیار بزرگ را مرتب کنند، مورد استفاده قرار گیرد.”
    بابا اینترنتو بگو چی می شه، آخر سرعتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتتت

    Reply

  • نیما کمپانی

    اردیبهشت ۲۵م, ۱۳۸۸۱:۳۲ ب.ظ

    جالب بود

    Reply

نظر دهید

- لطف کنید و در کامنت‌هایتان تنها در مورد همین پست مطلب بنویسید، اگر مطلبتان چیز دیگری است، از فرم تماس استفاده کنید.
- لطفا پینگلیش ننویسید.
- برای نمایش یک آواتار از خودتان در وبلاگ من و همچنین دیگر وبلاگ‌ها به سایت گراواتار بروید.

(To type in English, press Ctrl+g)