بر اساس نظریه «۶ درجه جدایی» Six degrees of separation
هر دو شخص دلخواه روی کره زمین با ۶ واسطه به هم مربوط میشوند. مثلا شما به
عنوان یک شهروند ایرانی با واسطه حداکثر ۶ نفر دیگر به یک شهروند کشور آفریقایی
مرتبط میشوید.
چگونه؟! شما ممکن است دوستی داشته باشید که دوستی داشته باشد که
حرفهاش خبرنگاری باشد و آن خبرنگار هم با خبرنگاری خارجی دوست باشد که مقیم آن
کشور آفریقایی باشد و این خبرنگار آفریقایی هم زمانی به محل اقامت آن شهروند
ناآشنای آفریقایی رفته باشد و گزارشی تهیه کرده باشد!
باور کردنش سخت است و اثبات این نظریه هم دشوار است، ولی شاید
شما به طور تصادفی در زندگی به مواردی از این قبیل برخورده باشید.
به تازگی دانشمندان شرکت مایکروسافت توانستهاند نظریه ۶ درجه جدایی را
در دنیای اینترنت به اثبات برسانند. بر اساس مقالهای که در مجله نیچر
منتشر شده است، این دانشمندان اطلاعات یک ماه استفاده از پیامرسان شرکت مایکروسافت Microsoft
Messenger را تحلیل کردهاند. در این مدت کاربران پیامرسان مایکروسافت هر
روز یک میلیارد مکالمه یا چت اینترنتی انجام میدادند که معادل روزانه ۱۵۰ گیگابایت
اطلاعات و ۴/۵ ترابایت اطلاعات در ماه شد.
این تحقیق که اطلاعات چتهای اینترنتی کاربران را در ژوئن ۲۰۰۶
تحلیل میکرد، نشان داد که درجه جدایی هر کاربر دلخواه پیامرسان مایکروسافت از هر
کاربر دیگر تنها ۶/۶ است. عدد ۶/۶ بسیار نزدیک به عدد ۶ «نظریه ۶ درجه جدایی» است.(دانلود
متن گزارش این تحقیق با فرمت pdf)
تصویر زیر نشان میدهد که پژوهشگران مایکروسافت بر اساس
IP کاربران، نقشهای تهیه کردهاند. نقاط آبی نشاندهنده تعداد
کاربران کم، نقاط سبز و زرد نشاندهنده تعداد کاربران متوسط و نقاط قرمز نشاندهنده
کاربران زیاد است.
اما دانشمندان مایکروسافت تنها پژوهشگرانی نبودهاند که روی
مفهوم «۶ درجه جدایی» کار کردهاند:
نخستین بار استنلی میلگرم Stanley Milgram -دانشمند آمریکایی-
عبارت «۶ درجه جدایی» را ابداع کرد. او در آزمایشی برای بررسی شبکههای اجتماعی در
آمریکا از مردم خواست نامههای مخشخصی برای دوستانی که میشنانسد بفرستند، او نشان
داد که هر دو نفری را که در این آزمایش شرکت کردهاند، حداکثر ۶ درجه با هم فاصله
دارند.
فیسبوک: Six Degrees نام یک اپلیکیشن فیسبوک است که
توسط «کارل بونیان» تهیه شده است. بعد از نصب این اپلیکیشن که تا به حال بیش از ۱۱
میلیون کاربر آن را نصب کردهاند، هر کاربر میتواند فاصله خود را از کاربر دلخواه
دیگر پیدا کند. درجه جدایی متوسط محاسبه شده توسط این اپلیکیشن ۶/۳۸ بوده است و
حداکثر درجه جدایی که تا به حال این اپلیکیشن محاسبه کرده است ۱۴ بوده است.
در سال ۲۰۰۱ یک استاد دانشگاه کلمبیا به نام «دونکان واتس»
تصمیم گرفت که ۶ درجه جدایی را در اینترنت به بوته آزمایش بگذارد، برای این کار او
از ایمیل استفاده کرد. به این ترتیب که شرکتکنندگان در این آزمایش باید پیامی را
برای دوستان خود میل میکردندو آنها هم پیام دریافتی را به افراد دلخواخه دیگر میل
میکردند. بعد از ارسال مکرر میلها به وسیله ۴۸ هزار کاربر در ۱۵۷ کشور جهان مشخص
شد که هر دو دریافتکننده پیام این تحقیق حداکثر ۶ درجه از هم فاصله دارند.
کوین بیکن و بازی ۶ درجه جدایی: کوین بیکن، هنرپیشه
مشهور هالیوود در مصاحبهای که در سال ۱۹۹۴ درباره یکی از فیلمهایش به نام
«رودخانه وحشی» انجام داده بود گفته بود که او با همه هالیوودیها یا مستقیما کار
سینمایی انجام داده است و یا با واسطه دوستان و همکارانش با هالیوودیها همکار بوده
است.
بر اساس همین اظهار نظر جالب، سه دانشجوی کالج آلبرایت به این
فکر افتادند که بازی جالبی طراحی کنند.در این بازی که به زودی انجامش در جشنها و
نشستهای دانشجویی همهگیر شد، نام یک هنرپیشه به شرکتکنندگان گفته میشد و آنها
باید با دانش فیلمشناسی خود واسطههای همکاری کوین بیکن و آن هنرپیشه را کشف
میکردند.
برای مثال آنها باید واسطههای همکاری کوین بیکن و رونالد ریگان
را پیدا میکردند. آنها باید پاسخ میدادند که رونالد ریگان در سال ۱۹۶۱ در فیلم
Young Doctors با ادی آلبرت بوده است و ادی آلبرت هم در سال ۱۹۸۹ در فیلم The Big
Picture با کوین بیکن همکاری کرده است.
کوین بیکن و شبکه اجتماعی خیریه: در ژانویه سال ۲۰۰۷،
کوین بیکن شبکه اجتماعی SixDegrees.org را تأسیس کرد. او تصمیم گرفت از مفهوم «جهان
کوچک» استفاده کند و همگان را تشویق به شرکت در فعالیتهای خیرخواهانه آنلاین کند.
او در گام نخست از افراد مشهوری مانند نیکول کیدمن، اشلی جاد و رابرت دووال دعوت
کرد.
«بابل» ، روایت سینمایی غربت آدمهای جهان کوچک: در فیلم
مشهور «بابل» که در سال ۲۰۰۶ ساخته شد و برنده جایزههای متعدد شد، نشان داده
میشود که چگونه زندگی شخصیتهای فیلم که ظاهرا همدیگر را نمیشناختند و صدها
کلیومتر از هم دور بودند، با هم برخورد و تلاقی پیدا میکند.
نمایشنامه و فیلم ۶ درجه جدایی: ژان ژار John Guare
نمایشنامهنویس آمریکایی در سال ۱۹۹۰ نمایشنامهای نوشت که از ایده ۶ درجه جدایی
ملهم بود. سه سال بعد بر اساس این نمایشنامه فیلمی با شرکت ویل
اسمیت ساخته شد.
