۱۰ اختلال روانپزشکی عجیب و غریب
۲۷ آبان ۱۳۸۶میلیونها نفر در سراسر جهان مبتلا به اختلالات روانپزشکی مختلف هستند. با
بسیاری از این اختلالات آشنا هستیم و یا دستکم نامشان را نشیدهایم: افسردگی،
اضطراب، وسواس، شیزوفرنی.
اما، بیماریهای روانپزشکیای هم هستند که هم نام و هم ماهیت عجیب و غریبی دارند
و حتی بسیاری از پزشکان به خاطر نادر بودن یا موردی بودن بروز بیماری، با آنها آشنا
نیستند و یا تنها اصطلاحات استاندارد پزشکی را درباره آنها به کار میبرند.
۱- سندرم استکهلم: سندرم استکهلم نوعی پاسخ فیزیولوژیک گروگانهای ربوده شده
است. بر خلاف انتظار، نشانههایی از همدردی و حس وفاداری آنها با آدمرباها دیده
میشود. گروگانها حتی ممکن است با وجود خطراتی که تهدیدشان میکند، به صورت
اختیاری خود را تسلیم آدمرباها کنند. این سندرم در موارد دیگری مثل همسرآزاری،
تجاوز و یا سوءاستفاده از اطفال هم ممکن است دیده شود.
اما چرا این سندرم «استکهلم» نامیده میشود؟
در سال ۱۹۷۳ از یک بانک در استکهلم سوئد، سرقت شد. دزدها چند نفر از کارمندان
بانک را چند روزی به گروگان گرفتند. بر خلاف انتظار گروگانها از نظر احساسی جذب
دزدها شدند و حتی بعد از آزادی از آنها دفاع کردند و حاضر نشدند علیه آنها، شهادت
بدهند. بعدها، یکی از دزدها با یکی از خانمها کارمند ازدواج کرد.
مثال مشهور سندرم استکهام، مورد ربوده شدن «پتی هرست» Patty Hearst
دختر یک میلیونر است. او بعد از دزیده شدن با آدمربا سمپاتی پیدا کرد و حتی بعدها
در یکی سرقت با او همکاری کرد!
عکسی از پتی هرست
اما مورد دیگری که برای ما آشناتر است، داستان ناتاشا کامپوش،
یک دختر ۱۰ ساله اتریشی است که در ۱۰ سالگی ربوده شد. به مدت ۸ سال یعنی درست تا
سال قبل او در اسارت بود، تا اینکه بعد از حمله پلیس، توانست فرار کند. نشانههایی
از سندرم استکهلم در این دختر دیده میشود چرا که بعد از خودکشی آدمربا وی به شدن
اندوهگین شد.
2- سندرم لیما: سندرم لیما نقطه مقابل سندرم استکهلم است. در این سندرم
آدمرباها، بیش از حد نگران سرونوشت و رنج و عذاب آدمهایی میشوند که آنها را
ربودهاند.
وجه تسمیه: در سال ۹۶، ۱۵ عضو یک جنبش انقلابی در لیما، پایتخت پرو دست
به آدمربایی زدند. آنها صدها نفر از افراد شرکتکننده در مهمانی سفیر ژاپن در پرو
را به گروگان گرفتند. در بین مهمانها دیپلماتها، مقامات دولتی و ارتشی و
بازرگانها دیده میشد.
اما آنها از این موقعیت استثنایی و افراد مهمی که در اختیار داشتند، استفاده
نکردند و ظرف چند روز بیشتر گروگانها را آزاد کردند. رئیسجمهور آینده پرو و مادر
رئیسجمهور فعلی پرو جزو کسانی بودند که آزاد شدند. گروگانگیری چند ماه ادامه پیدا
کرد و باقی گروگانها با حمله کماندوها، آزاد شدند.
۳- سندرم دیوژن: شاید در کتابهای ادبیات به اسم دیوژن
برخورده باشید و حکایتهایی از او خوانده باشید. دیوژن یک فیلسوف یونان باستان بود
که میگویند در یک خمره شراب روزگار می گذراند و افکاری نیهیلیستیک داشت.
